International Business Machines Corp. (IBM) hisseleri, şirketin ikinci çeyrek öncü satış rakamlarının beklentilerin altında kalmasının ardından neredeyse altmış yılın en sert günlük düşüşünü kaydetti. New York Borsası'nda işlem gören IBM hisseleri, 20 Nisan 2024 tarihinde yüzde 10'dan fazla değer kaybederek 1960'lı yıllardan bu yana görülmemiş bir düşüş yaşadı. Şirket, satışlardaki bu olumsuz tabloyu, müşterilerin yapay zeka (AI) kaynaklı arz sıkıntıları nedeniyle harcamalarını çip ve sunucu gibi donanıma yönlendirmesine bağladı.
Beklentilerin altında kalan satışlar
IBM, ikinci çeyrek için öncü gelirinin 15,5 milyar dolar civarında gerçekleştiğini duyurdu. Bu rakam, analistlerin 15,9 milyar dolarlık ortalama tahmininin oldukça altında kaldı. Şirket, özellikle danışmanlık ve altyapı hizmetleri segmentlerinde yavaşlama olduğunu belirtti. Müşterilerin, yapay zeka odaklı projeler için gerekli olan yüksek performanslı çipler ve sunuculara yönelmesi, IBM'in geleneksel yazılım ve hizmetlerine olan talebi olumsuz etkiledi. IBM CEO'su Arvind Krishna, yaptığı açıklamada, "Yapay zeka çağında müşterilerimiz önceliklerini yeniden belirliyor. Kısa vadede bu, bazı alanlarda harcamaların ertelenmesine yol açıyor" dedi.
Hisse senedindeki düşüş, IBM'in piyasa değerinden yaklaşık 20 milyar dolar sildi. Şirket, 2024 yılı için öngördüğü serbest nakit akışı hedefini de 12 milyar dolardan 10,5 milyar dolara revize etti. Bu durum, yatırımcıların teknoloji devinin büyüme potansiyeline ilişkin endişelerini artırdı. IBM'in bulut bilişim ve yapay zeka yatırımlarına rağmen, gelirlerinin önemli bir kısmını oluşturan geleneksel iş kollarındaki daralma dikkat çekiyor.
Küresel teknoloji piyasalarına yansıması
IBM'in zayıf performansı, küresel teknoloji hisselerinde satış dalgasına neden oldu. Nasdaq Bileşik Endeksi, IBM'in açıklamasının ardından yüzde 1,5 değer kaybetti. Özellikle büyük ölçekli teknoloji şirketlerine yönelik endişeler, yatırımcıların sektör genelinde pozisyonlarını gözden geçirmesine yol açtı. Analistler, yapay zeka patlamasının donanım talebini artırdığını ancak yazılım ve hizmet şirketleri için kısa vadede bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor. Morgan Stanley analistlerinden Mark Grant, "IBM'in sonuçları, yapay zeka yatırımlarının henüz tüm teknoloji şirketlerine eşit şekilde yansımadığını gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.
IBM'in karşılaştığı sorunlar, sektördeki diğer oyuncular için de uyarı niteliği taşıyor. Microsoft, Alphabet ve Amazon gibi bulut bilişim devlerinin de benzer bir talep değişimiyle karşı karşıya olabileceği ifade ediliyor. Ancak bu şirketler, yapay zeka alanında daha güçlü bir konuma sahip oldukları için daha dayanıklı olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
IBM'in hisse kaybı, Türkiye'deki teknoloji şirketleri ve yatırımcılar için dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye'de faaliyet gösteren IBM iştiraki, kurumsal müşterilere yazılım ve danışmanlık hizmeti sunuyor. Şirketin küresel stratejisinde daralma, Türkiye operasyonlarında da maliyet kesintilerine yol açabilir. Ayrıca, teknoloji hisselerindeki genel düşüş eğilimi, BIST Teknoloji endeksini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, yapay zeka odaklı donanım talebindeki artış, Türkiye'deki çip ve sunucu tedarik zinciri şirketleri için fırsat sunuyor. IBM'in bu dönüşümü yönetme şekli, gelişmekte olan pazarlarda yapay zeka yatırımlarının seyrini belirleyecek önemli bir gösterge olacak.
