2009 yılında New York'ta Hudson Nehri'ne acil iniş yaparak 155 kişinin hayatını kurtaran ve 'Hudson Mucizesi' olarak bilinen olayın kahramanı pilot Chesley 'Sully' Sullenberger, 75 yaşında Alzheimer hastalığına yakalandığını duyurdu. Sullenberger, kariyeri boyunca güvenlik ve disiplinle özdeşleşen bir isim olarak tanınırken, sağlık durumu sevenlerini üzdü.
Gelişmenin arka planı
15 Ocak 2009'da US Airways'in 1549 sefer sayılı uçağı, kalkıştan kısa süre sonra bir kuş sürüsüne çarparak her iki motorunu da kaybetti. Kaptan Pilot Chesley Sullenberger ve yardımcı pilot Jeff Skiles, soğukkanlılıklarını koruyarak uçağı New York'taki Hudson Nehri'ne başarıyla indirdi. Gemideki 155 kişinin tamamı kurtarıldı ve bu olay havacılık tarihine 'Hudson Mucizesi' olarak geçti. Sullenberger, olayın ardından ulusal bir kahraman haline gelmiş, emekli olduktan sonra sivil havacılık güvenliği konusunda konuşmalar yapmış, hatta Başkan Barack Obama döneminde ABD'nin ICAO büyükelçisi olarak görev yapmıştı.
Sullenberger, Alzheimer teşhisini kamuoyuyla paylaşırken, hastalığın erken evrede olduğunu ve günlük hayatını henüz ciddi şekilde etkilemediğini belirtti. Açıklamasında, 'Bu hastalıkla mücadele edenlere ve ailelerine destek olmak için teşhisimi paylaşma kararı aldım. Farkındalık yaratmak ve araştırmalara kaynak sağlamak önemli' ifadelerini kullandı. Sullenberger, ayrıca Alzheimer Derneği ile iş birliği yaparak hastalığa karşı mücadeleye katkıda bulunacağını duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
Alzheimer, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, küresel olarak 55 milyondan fazla insan demansla yaşamaktadır ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka eklenmektedir. Alzheimer, demans vakalarının %60-70'ini oluşturmaktadır. Sullenberger gibi tanınmış bir figürün teşhisini açıklaması, hastalıkla ilgili farkındalığın artmasına ve erken teşhisin önemine dikkat çekilmesine katkı sağlayabilir. ABD'de Alzheimer, 65 yaş üstü bireylerde altıncı önde gelen ölüm nedeni olarak kayıtlara geçmiştir. Sullenberger'in bu adımı, hastalıkla ilgili toplumsal damgalamanın azalmasına ve araştırma fonlarının artmasına yardımcı olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de Alzheimer hastalığı, yaşlanan nüfusla birlikte giderek önem kazanan bir sağlık sorunudur. Türkiye Alzheimer Derneği verilerine göre, ülkede yaklaşık 600 bin Alzheimer hastası bulunmaktadır ve bu sayının önümüzdeki yıllarda artması beklenmektedir. Sullenberger gibi küresel çapta tanınan bir kahramanın teşhisini paylaşması, Türkiye'de de hastalıkla ilgili farkındalık kampanyalarına ivme kazandırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin sağlık politikalarında nörodejeneratif hastalıklara yönelik erken teşhis ve bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatmaktadır. Bu durum, Türk sağlık otoritelerinin ve sivil toplum kuruluşlarının konuya daha fazla odaklanması için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.
