ABD tarihinin en ünlü sivil pilotlarından biri olan 75 yaşındaki Chesley Sullenberger'in erken evre Alzheimer hastalığına yakalandığı duyuruldu. 2009 yılında New York'taki LaGuardia Havalimanı'ndan kalkışınca kuş sürüsüne çarpan ve iki motoru da duran US Airways'in 1549 sefer sayılı uçağını soğukkanlılıkla Hudson Nehri'ne indirerek gemideki 155 kişinin tamamının kurtulmasını sağlayan emekli pilot, uzun yıllardır havacılık güvenliğinin önde gelen savunucularından biri olarak tanınıyordu.
Alzheimer teşhisi ve ailesinin açıklaması
Sullenberger'in eşi Lorraine Sullenberger, yaptığı açıklamada kocasına erken evre Alzheimer teşhisi konduğunu doğruladı. Aile, pilotun sağlık durumunun giderek kötüleştiğini ancak aktif ve hayat dolu bir şekilde günlük rutinine devam ettiğini belirtti. Alzheimer Derneği'nin verilerine göre, ABD'de 6 milyondan fazla insan Alzheimer veya diğer demans türleriyle yaşarken, 65 yaş üstü her 10 kişiden birinde bu hastalık görülüyor. Sullenberger gibi yüksek profilli bir ismin hastalığını açıklaması, toplumda farkındalık oluşturma çabalarına katkı sağlayabilir.
Havacılık güvenliği uzmanı olarak sayısız konferans ve panelde konuşan Sullenberger, özellikle uçak kazalarının önlenmesi ve pilot eğitim standartlarının yükseltilmesi için yıllarını verdi. 'Hudson Mucizesi' olarak anılan olayın ardından ulusal kahraman ilan edilen pilot, başkanlık komisyonlarında yer aldı ve sivil havacılık otoritelerine danışmanlık yaptı. Kariyerinin zirvesinde olduğu bir dönemde alınan bu teşhis, meslektaşları ve sevenleri arasında üzüntü yarattı.
Küresel yankı ve havacılık güvenliğine etkisi
Sullenberger'in durumu, sadece ABD'de değil dünya genelinde yankı uyandırdı. Almanya, Fransa ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkenin havacılık otoriteleri, emekli pilota geçmiş olsun mesajları yayınladı. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Sullenberger'in havacılık güvenliği alanındaki katkılarını vurgulayan bir açıklama yaptı. Bu tür nörodejeneratif hastalıkların, pilotların kariyerleri üzerinde yarattığı etki ise havacılık sektöründe yeniden tartışılmaya başlandı. Uzmanlar, düzenli sağlık kontrollerinin ve erken teşhisin önemine dikkat çekiyor.
Havacılık tarihine adını yazdıran Sullenberger'in yaşadığı bu sağlık sorunu, kamuoyunda Alzheimer hastalığına yönelik farkındalığı artırabilir. Özellikle yaşlı nüfusun hızla arttığı gelişmiş ülkelerde, benzer vakaların daha sık duyulması bekleniyor. Pilotların emeklilik yaşı ve sağlık takibi konularında gelecekte yeni düzenlemeler yapılabileceği de konuşulanlar arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de havacılık güvenliği ve pilot sağlığı konularında farkındalığı artırabilir. Türkiye, son yıllarda sivil havacılıkta büyük bir büyüme kaydederken, pilotların periyodik sağlık kontrolleri Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından sıkı şekilde denetleniyor. Küresel çapta bir kahramanın Alzheimer teşhisi, Türk kamuoyunda da nörodejeneratif hastalıklarla mücadeleye dikkat çekilmesine vesile olabilir. Ayrıca, Sullenberger'in havacılık güvenliği alanındaki mirası, Türk hava yolu şirketleri için de örnek teşkil ediyor.
