ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Amerika Birleşik Devletleri'nde İsrail'e yönelik desteğin azalmasının nedenini "İncil bilgisizliği" olarak nitelendirdi. Huckabee, bu sözleriyle özellikle genç nesiller arasında İsrail karşıtı görüşlerin yaygınlaşmasını, kutsal metinlere olan aşinalığın azalmasına bağladı. Nisan ayında Pew Research tarafından yapılan bir ankete göre, ABD'li yetişkin nüfusun yüzde 60'ı İsrail hakkında olumsuz görüşe sahip. Bu oran, son yıllarda İsrail'e yönelik kamuoyu desteğinin ne denli gerilediğini gözler önüne seriyor.
Gelişmenin arka planı
Mike Huckabee, uzun yıllar boyunca İsrail'in güçlü bir savunucusu olarak tanınan bir siyasetçi. Eski Arkansas valisi ve 2008 ile 2016 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti aday adayı olan Huckabee, evangelikal Hristiyan cemaatinin önde gelen isimlerinden biri. Evangelical Hristiyanlar, genellikle İncil'deki kehanetlere dayanarak İsrail'e koşulsuz destek verilmesi gerektiğine inanıyor. Huckabee'nin bu açıklaması, ABD'de özellikle gençler ve Demokrat Parti seçmenleri arasında İsrail'e yönelik eleştirilerin arttığı bir dönemde geldi. Pew Research'ün Nisan ayında yayımladığı anket, 18-29 yaş arası Amerikalıların yüzde 70'inden fazlasının İsrail'e olumsuz baktığını ortaya koydu. Bu durum, ABD-İsrail ilişkilerinin geleceği açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Huckabee, açıklamasında İncil okuryazarlığının azalmasının sadece İsrail'e desteği değil, aynı zamanda ABD'nin Orta Doğu politikalarına yönelik algıyı da etkilediğini savundu. "İncil'i bilmeyen bir nesil, İsrail'in neden önemli olduğunu da anlayamaz" diyen Huckabee, bu durumun sadece dini bir mesele değil, aynı zamanda stratejik bir sorun olduğunu ima etti. Ancak uzmanlar, İsrail'e desteğin azalmasının tek nedeninin din değil, aynı zamanda Filistin-İsrail çatışmasındaki insan hakları ihlalleri, yerleşim faaliyetleri ve Gazze'deki son çatışmalar olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'de İsrail'e yönelik kamuoyu desteğinin azalması, sadece Amerikan iç siyasetini değil, küresel dengeleri de yakından ilgilendiriyor. İsrail, ABD'nin Orta Doğu'daki en önemli müttefiki konumunda. ABD'nin İsrail'e sağladığı askeri ve diplomatik destek, bölgedeki güç dengesini doğrudan etkiliyor. Ancak son yıllarda özellikle Demokrat Parti içinde İsrail'e yönelik eleştirilerin artması, ABD'nin İsrail politikasında bir değişim yaşanabileceği yönünde sinyaller veriyor. Başkan Joe Biden yönetimi, İsrail'e desteğini sürdürse de, özellikle Gazze'deki sivil kayıplar nedeniyle İsrail'e yönelik eleştirilerini zaman zaman dile getiriyor.
Pew anketine göre, ABD'li yetişkinlerin yüzde 60'ının İsrail'e olumsuz bakması, 1948'de İsrail'in kuruluşundan bu yana en düşük destek seviyelerinden biri olarak kaydedildi. Bu durum, İsrail'in uluslararası arenada giderek daha fazla izole olduğu bir döneme denk geliyor. Avrupa'da da benzer bir eğilim gözlemleniyor; birçok Avrupa ülkesinde İsrail karşıtı protestolar ve boykot hareketleri yükselişte. Huckabee'nin açıklaması, bu küresel eğilime karşı dini bir argümanla karşı koyma çabası olarak yorumlanıyor. Ancak bu söylem, laik kesimler ve gençler arasında yankı bulmakta zorlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Filistin davasını destekleyen ve İsrail'in bölgedeki politikalarını eleştiren bir tutum sergiliyor. ABD'de İsrail'e desteğin azalması, Türkiye'nin Orta Doğu'daki diplomatik pozisyonunu güçlendirebilir. Özellikle ABD kamuoyundaki değişim, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine daha fazla destek bulmasına olanak tanıyabilir. Ayrıca, ABD-İsrail ilişkilerindeki olası bir zayıflama, Türkiye'nin ABD ile olan ilişkilerinde yeni bir denge unsuru yaratabilir. Ancak Türkiye, ABD ile stratejik ortaklığını korumak ve İsrail ile ilişkilerini yönetmek arasında hassas bir denge gözetmek durumunda. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel liderlik iddiasını destekler nitelikte.
