ABD'nin Tennessee eyaletinde bir Hıristiyan okulu, eşcinsel olduğunu sosyal medyada açıklamasının ardından okuldan uzaklaştırılan ve mezuniyet törenine katılması engellenen eski bir öğrencisine 10 bin dolar tazminat ödemeyi kabul etti. Mahkeme kararı, Morgan Armstrong adlı öğrencinin açtığı hukuk mücadelesini sonuçlandırdı. Olay, ABD'de dini kurumların LGBTİ+ bireylere yönelik ayrımcı uygulamalarını yeniden gündeme taşıdı.
Olayın Arka Planı
Morgan Armstrong, 2022 yılında mezun olacağı Grace Christian Academy adlı okulda eğitim görüyordu. Okul yönetimi, Armstrong'un kişisel sosyal medya hesabında eşcinsel olduğunu duyurmasının ardından disiplin süreci başlattı. Armstrong, önce okula alınmadı, ardından mezuniyet törenine katılması yasaklandı. Okul yönetimi, kararlarını Hıristiyan inançlarına dayandırdıklarını ve öğrencinin davranışının okulun misyonuyla bağdaşmadığını savundu.
Armstrong, okulun kendisini ayrımcılığa uğrattığı gerekçesiyle federal mahkemede dava açtı. Dava, özellikle ABD'de dini özgürlükler ile LGBTİ+ hakları arasındaki gerilimi bir kez daha gözler önüne serdi. Armstrong'un avukatları, okulun eylemlerinin Tennessee eyaletindeki ayrımcılık karşıtı yasalara aykırı olduğunu iddia etti.
Geçtiğimiz Pazartesi günü mahkemeye sunulan anlaşma ile okul, 10 bin dolar tazminat ödemeyi ve Armstrong'un okul kayıtlarında disiplin cezasına ilişkin atıfları silmeyi kabul etti. Okul, davada herhangi bir suçluluk kabul etmedi ancak anlaşma ile dava sona erdi.
ABD'de Dini Kurumlar ve LGBTİ+ Hakları
Bu dava, ABD'de dini kurumların öğrenciler üzerindeki yetkileri ve bu yetkilerin sınırları konusunda önemli bir emsal teşkil ediyor. Özellikle muhafazakar eyaletlerde, dini okulların öğrencilerin cinsel yönelimleri veya kimlikleri nedeniyle ayrımcılık yapma hakkı sıklıkla tartışılıyor. ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce dini özgürlükleri genişleten kararları, bu tür davalarda okulların elini güçlendiriyor.
Ancak Tennessee eyaletinde, cinsel yönelime dayalı ayrımcılığı açıkça yasaklayan bir federal yasa bulunmuyor. Bu da mahkemelerin içtihat yoluyla karar vermesine yol açıyor. Armstrong davasında, tarafların anlaşmasıyla dava sonuçlanırken, benzer durumdaki diğer öğrenciler için bir başvuru kaynağı oluştu.
LGBTİ+ hakları savunucuları, okulların dini gerekçelerle ayrımcılık yapmasını kınarken, muhafazakar gruplar dini kurumların özerkliğini savunuyor. Tennessee'de bu yıl içinde eğitimde cinsel yönelim tartışmalarıyla ilgili başka yasal düzenlemeler de gündeme gelmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dava doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD'de dini kurumların eğitim alanındaki ayrımcı uygulamaları, Türkiye'deki benzer tartışmalara ışık tutuyor. Türkiye'de de LGBTİ+ bireylerin eğitim hakkına erişimi zaman zaman engellenebiliyor. Ayrıca, ABD'deki hukuki süreçler, uluslararası insan hakları normlarının eğitimde ayrımcılıkla mücadelede nasıl kullanılabileceğine dair bir örnek oluşturuyor. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, eğitimde ayrımcılığı yasaklıyor; bu tür davalar, söz konusu yükümlülüklerin iç hukukta nasıl uygulanabileceğine dair fikir verebilir.
