İngiltere’de 2008 yılından bu yana okul çağındaki kız çocuklarına uygulanan HPV (Human Papillomavirus) aşısı, rahim ağzı kanserine bağlı ölümleri genç kadınlar arasında tamamen sıfırladı. Yeni bir bilimsel araştırma, aşılama programının başlamasından bu yana yüzlerce hayatın kurtarıldığını ve aşılanan yaş grubunda hiçbir ölüm vakası kaydedilmediğini ortaya koydu.
Gelişmenin arka planı
İskoçya ve İngiltere’de yapılan geniş kapsamlı bir çalışma, 2008’den itibaren aşılanan 12-13 yaş grubundaki kadınlarda rahim ağzı kanseri ölümlerinin tamamen durduğunu gösterdi. Araştırmacılar, aşının özellikle HPV’nin en yaygın kanserojen türlerine (HPV 16 ve 18) karşı yüksek koruma sağladığını ve aşılama oranlarının yüzde 90’lara ulaştığı bölgelerde etkinin belirgin olduğunu vurguladı.
Çalışma, 2008-2025 yılları arasında aşılanan yaklaşık 2 milyon kadının verilerini analiz etti. Sonuçlar, aşılanan kadınlarda rahim ağzı kanseri görülme sıklığının yüzde 90 oranında azaldığını ve bu grupta hiçbir ölüm olmadığını ortaya koydu. Araştırma, British Medical Journal’da yayımlandı.
Uzmanlar, aşının toplu bağışıklık sağlamasıyla erkek çocuklarının da aşılanmasının önemine dikkat çekiyor. İngiltere 2019’dan bu yana erkek çocuklarına da aşı uyguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
HPV aşısının bu çarpıcı sonucu, dünya genelinde rahim ağzı kanseriyle mücadelede bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), rahim ağzı kanserini küresel bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlıyor ve her yıl 300 binden fazla kadının bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Aşılama programlarının yaygınlaştırılmasıyla bu rakamların dramatik şekilde düşebileceği öngörülüyor. Avustralya, İsveç ve Norveç gibi ülkeler de benzer başarılar elde ederken, düşük gelirli ülkelerde aşıya erişim sorunu devam ediyor. WHO’nun 2030 hedefi, kız çocuklarının yüzde 90’ının aşılanması, ancak bugün bu oran küresel çapta sadece yüzde 20 civarında.
İngiltere’de elde edilen sonuçlar, aşılama programlarının etkinliği konusunda güçlü kanıtlar sunarken, aşı karşıtlığıyla mücadelede de önemli bir argüman oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de HPV aşısı Ulusal Bağışıklama Programı’nda henüz yer almıyor, sadece özel sağlık sigortası kapsamında veya ücretli olarak uygulanıyor. Bu gelişme, Türkiye’de rahim ağzı kanseriyle mücadelede aşının potansiyelini bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye’de her yıl yaklaşık 2.500 kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konuyor ve 1.200’den fazla kadın bu nedenle hayatını kaybediyor. İngiltere’deki başarı, Türkiye’nin aşıya kamu fonu ayırması ve ulusal programa dahil etmesi için güçlü bir veri sağlıyor. Sağlık Bakanlığı’nın konuyu yeniden değerlendirmesi bekleniyor.
