Hintli Kaptan Raman Kapoor, Irak'ın Basra Limanı'nda petrol yüklemesi yaparken ABD ile İran arasında savaşın başladığı haberini aldı. Saatler içinde tankeri ve 24 mürettebatı, Hürmüz Boğazı'nın kuzeyinde sıkışıp kaldı. Gökyüzünde füzelerin izi belirirken, mürettebat can yeleklerini giydi ve geminin camlarını bantladı. Stratejik su yolunun kapanmasıyla denizciler hem fiziksel hem de psikolojik bir ablukaya alındı.
Aylar süren belirsizlik ve tahliye girişimleri
Ocak ayındaki gerilimde Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan 70'ten fazla gemi arasında Kapoor'un tankeri de vardı. Hintli denizciler, gemideki erzak azalırken İran Devrim Muhafızları'nın devriyeleri arasında tedirgin günler geçirdi. Hindistan hükümetinin diplomatik girişimleri sonucu haftalar sonra tahliye izni çıktı. Ancak mürettebatın psikolojik yaraları, dönüş yolculuğunda da dindirilemedi. Denizci Hakikat Singh, “Her an bir füzenin bizi vuracağını düşündüm. Eve dönünce uyuyamıyorum, aniden siren sesi duyar gibi oluyorum” dedi.
Hintli denizcilerin yaşadığı bu travma, yalnızca bireysel bir dram değil; küresel deniz ticaretinin en kritik noktalarından birinin savaş karşısındaki kırılganlığını gözler önüne seriyor. Dünya petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz'deki her kriz, tüm denizcilik sektörünü domino etkisiyle sarsıyor. Bu kez kriz fiziksel bir çatışmaya dönüşmese de, denizcilerin 'savaş alanında mahsur kalma' korkusu uzun süre hafızalardan silinmeyecek.
Küresel enerji rotasında yeni jeopolitik riskler
Hürmüz krizi, Basra Körfezi'ndeki deniz ticaretinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha kanıtladı. İran'ın boğazı kapatma tehdidi petrol fiyatlarını anında yükseltirken, alternatif enerji koridorları arayışını hızlandırdı. Uzmanlar, yaşananların sadece 'bir alarm testi' olduğunu ancak gerçek bir çatışmada boğazdan günde geçen 17 milyon varil petrolün akamayacağını belirtiyor. Bu durum, Pakistan ve Umman'dan geçebilecek alternatif boru hatları projelerini yeniden gündeme taşıdı. Aynı zamanda denizcilik sigorta primlerindeki astronomik artış, bölgedeki tüm ticari faaliyetleri olumsuz etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hürmüz'deki her kriz, Türkiye için enerji arz güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Türkiye'nin ham petrol ithalatının yaklaşık yüzde 30'u bu boğazdan geçen tankerlerle taşınıyor. Ayrıca Ceyhan terminalinden dünya pazarlarına açılan Irak-Türkiye boru hattı, alternatif bir koridor olarak daha da önem kazanıyor. Ancak bu hattın kapasitesi Hürmüz'deki trafiği karşılamaktan uzak. Türkiye, bu tür jeopolitik riskler karşısında enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve stratejik petrol stoklarını artırma gerekliliğini yeniden düşünmelidir. Bölgesel istikrarsızlıkların Türk boğazları üzerinden geçen enerji trafiğine de yansıyabileceği göz ardı edilmemelidir.
