Hong Kong'da bir mahkeme, 26 yaşındaki İngiliz vatandaşı Isabel Anonia Barbra Eudora Rose'u, bir hemşerisine tecavüz ettiği iddiasıyla 100 bin sterlin (yaklaşık 134 bin ABD doları) şantaj yapmaktan suçlu bularak 6 yıl hapis cezasına çarptırdı. Karar, Bölge Mahkemesi Yargıcı Adriana Noelle Tse Ching tarafından Çarşamba günü açıklandı. Rose, 2022 yılında bir barda tanıştığı İngiliz bir iş adamını, kendisine tecavüz ettiğini iddia ederek tehdit etmiş ve bu iddiasını kamuya açıklamakla korkutarak para talep etmişti.
Gelişmenin arka planı
Rose, 2022 yılının Eylül ayında Hong Kong'da bir barda tanıştığı kurbanla arkadaşlık kurduktan sonra, iddiaya göre tecavüze uğradığını öne sürdü. Polise başvurmak yerine, kurbanla temasa geçerek bu iddiayı kullanarak 100 bin sterlin talep etti. Kurban, ödemeyi yapmayı reddedince Rose, iddiasını sosyal medyada yayınlamak ve kurbanın ailesine haber vermekle tehdit etti. Bunun üzerine kurban, Hong Kong polisine şikayette bulundu. Polis soruşturmasında, Rose'un iddiasının asılsız olduğu ve tamamen şantaj amaçlı olduğu tespit edildi. Mahkeme, Rose'un eylemlerinin mağdur üzerinde ciddi psikolojik etkiler yarattığını, ayrıca toplumda tecavüz iddialarının ciddiyetini zedelediğini vurguladı. Yargıç Tse, kararında bu tür suçların caydırıcı cezalar gerektirdiğini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu dava, Hong Kong'un yabancı uyruklulara yönelik adalet sistemi açısından önemli bir test oldu. Özellikle Batılı ülkeler, Hong Kong'un 2019 yılındaki protestolar sonrası Çin tarafından uygulanan ulusal güvenlik yasası nedeniyle adalet sisteminin bağımsızlığı konusunda endişelerini dile getirmişti. Ancak bu davada verilen karar, mahkemenin hukukun üstünlüğüne bağlı kaldığı ve yabancı uyruklu suçlulara da aynı ölçüde ceza verdiği şeklinde yorumlandı. Öte yandan, tecavüz iddialarının şantaj amacıyla kullanılması, küresel çapta #MeToo hareketinin gölgesinde tartışmalara yol açtı. Kadın hakları örgütleri, bu tür vakaların gerçek mağdurların inandırıcılığına zarar verdiği uyarısında bulundu. İngiltere ve Hong Kong arasında suçluların iadesi anlaşması bulunmamakla birlikte, Rose cezasını Hong Kong'da çekecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dava, Türkiye'de benzer suçlar için verilen cezaların uluslararası standartlarla karşılaştırılması açısından örnek teşkil edebilir. Türk Ceza Kanunu'nda şantaj suçu 2 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile düzenlenirken, tecavüz iddiasıyla şantaj gibi nitelikli hallerde ceza üst sınırdan verilebilmektedir. Türkiye'de de son yıllarda sahte tecavüz iddialarının şantaj amaçlı kullanıldığı vakalar kamuoyuna yansımış, adalet sisteminin bu tür suçlara karşı caydırıcılığının artırılması yönünde tartışmalar yaşanmıştır. Ayrıca, Türkiye'nin Hong Kong ile doğrudan bir adli işbirliği olmamakla birlikte, bu tür uluslararası örnekler, Türk hukukçular ve politika yapıcılar tarafından emsal olarak takip edilmektedir.
