Hong Kong'da geçtiğimiz haftalarda meydana gelen yangın felaketinde hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, yangının neden bu kadar hızlı yayıldığına ilişkin uzman görüşleri kamuoyuyla paylaşıldı. Hong Kong'un son on yılların en büyük can kaybına yol açan bu yangını, kentin Yau Ma Tei bölgesindeki eski bir apartmanda çıkmıştı. Olayda 20 kişi hayatını kaybetmiş, 40'tan fazla kişi yaralanmıştı. Yargıç liderliğindeki bir araştırma komisyonu, yangının çıkış nedenini ve yayılma hızını belirlemek için çalışmalarını sürdürürken, yangın güvenliği uzmanları da ifade verdi.
Yapı malzemeleri ve ihmal: Yangının hızla yayılmasının ardındaki nedenler
Uzmanlar, yangının bu kadar kısa sürede tüm binayı sarmasının en önemli nedenlerinden birinin, binanın dış cephesinde kullanılan yanıcı malzemeler olduğunu belirtti. Özellikle alüminyum kompozit panel kaplamaların, yangının dikey olarak hızla yayılmasına yol açtığı vurgulandı. 2017'de Londra'daki Grenfell Tower yangınında da benzer bir durum yaşanmış, tüm dünyada bu tür kaplamaların güvenliği sorgulanmaya başlanmıştı. Hong Kong'da da bu tür malzemelerin kullanımının yasak olmasına rağmen, eski binalarda hâlâ mevcut olduğu ortaya çıktı. Ayrıca, binadaki yangın merdivenlerinin bazılarının kilitli olması ve itfaiye ekiplerine zamanında bildirim yapılmaması da facianın boyutlarını artırdı.
Binanın 1960'lı yıllarda inşa edildiği ve sonraki yıllarda kapsamlı bir yangın güvenliği denetiminden geçmediği belirtiliyor. Hong Kong İtfaiye Departmanı yetkilileri, olay yerine ilk ulaştıklarında yangının çoktan üst katlara sıçradığını ve tahliye çalışmalarının güçlükle yürütüldüğünü ifade etti. Yangın söndürme sistemlerinin yetersizliği ve su basıncının düşük olması da müdahaleyi zorlaştırdı.
Bölgesel ve küresel boyut: Yangın güvenliği standartları yeniden sorgulanıyor
Bu trajedi, Asya genelinde ve dünyada yangın güvenliği standartlarının yeniden ele alınmasına yol açtı. Özellikle yoğun nüfuslu kentlerdeki eski binaların yangın riskine karşı daha savunmasız olduğu gerçeği bir kez daha gün yüzüne çıktı. Hong Kong yönetimi, olayın ardından tüm eski binaların yangın güvenliği denetimlerini hızlandırma kararı aldı. Benzer şekilde, Singapur ve Malezya gibi bölge ülkeleri de kendi yapı stoklarını gözden geçirmeye başladı. Küresel ölçekte ise, Grenfell Tower yangını sonrası başlatılan reformların yeterli olmadığı eleştirileri gündeme gelirken, Hong Kong yangını bu tartışmaları yeniden alevlendirdi. Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi, yangın güvenliği konusunda uluslararası işbirliğinin artırılması çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'daki bu dramatik yangın, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Özellikle büyükşehirlerdeki eski yapı stoku ve kaçak kat ilaveleri, benzer bir yangın felaketi için risk oluşturuyor. Türkiye'de 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından yapı güvenliği konusunda hassasiyet artsa da, yangın güvenliği denetimlerinin yeterliliği hâlâ tartışma konusu. Hong Kong yangını, yanıcı dış cephe kaplamaları ve yetersiz kaçış yollarının can kaybını nasıl artırdığını gösterdi. Türkiye'de de benzer malzemelerin kullanımına karşı daha sıkı denetimler yapılması ve özellikle konut binalarında yangın merdivenlerinin işlevselliğinin sağlanması, hayati önem taşıyor. Bu olay, küresel bir perspektiften bakıldığında, yangın güvenliği standartlarının evrensel olduğunu ve ihmalin her yerde benzer trajedilere yol açabileceğini hatırlatıyor.
