Birleşmiş Milletler destekli küresel bir düşünce kuruluşunun haziran ayında yayımladığı rapora göre, Hong Kong dünyanın en büyük veri merkezi merkezlerinden biri olmasına rağmen karbon ayak izi küresel ortalamanın üzerinde seyrediyor. Raporda, yapay zeka (YZ) kullanımının “istenmeyen etkileri” ile başa çıkmak için sorumlu bir strateji izlenmesi çağrısı yapılıyor. Hong Kong'un veri merkezi yoğunluğu, Asya-Pasifik bölgesinde önemli bir dijital altyapı merkezi haline gelmesine yol açarken, bu durum beraberinde ciddi çevresel maliyetler getiriyor.
Raporun arka planı ve bulguları
BM bünyesindeki Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı (SDSN) tarafından hazırlanan rapor, Hong Kong'un veri merkezi başına düşen enerji tüketimi ve karbon emisyonlarının küresel ortalamadan yüzde 30 ila 50 daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Raporda ayrıca, bölgedeki veri merkezlerinin soğutma sistemlerinin büyük ölçüde fosil yakıtlara dayandığı ve bu durumun emisyonları artırdığı belirtiliyor. Hong Kong hükümeti, 2050 yılına kadar karbon nötr olmayı hedefliyor ancak mevcut eğilimler bu hedefin uzağında olduğunu gösteriyor.
Veri merkezleri, dijital ekonominin omurgasını oluşturuyor ve Hong Kong, bölgesel bir finans merkezi olarak bu alanda hızla büyüyor. Ancak araştırma, bu büyümenin çevresel maliyetine dikkat çekiyor. Rapor yazarları, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması ve enerji verimliliği önlemlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, Hong Kong'un hem iklim hedefleri hem de bölgesel rekabet gücü tehlikeye girebilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Hong Kong'daki veri merkezlerinin karbon ayak izi, Asya-Pasifik bölgesinde benzer bir eğilimin parçası. Singapur, Tokyo ve Seul gibi diğer büyük merkezler de benzer sorunlarla karşı karşıya. Bölge genelinde veri merkezi talebi, bulut bilişim ve YZ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla katlanarak artıyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, veri merkezlerinin küresel elektrik tüketimi 2022'de 460 teravatsaat seviyesindeydi ve bu rakamın 2026'ya kadar 1000 teravatsaate ulaşması bekleniyor. Bu durum, karbon emisyonlarını azaltma çabalarını zorlaştırıyor.
Rapor, Hong Kong'un özel bir vaka olduğunu, çünkü şehrin enerji karışımının büyük ölçüde doğal gaz ve kömüre dayandığını belirtiyor. Yenilenebilir enerjiye geçiş yavaş ilerlerken, veri merkezlerinin çevresel etkisi giderek daha fazla eleştiri alıyor. Uzmanlar, hükümetlerin ve şirketlerin yeşil veri merkezi standartlarını benimsemesi gerektiğini, aksi takdirde dijital dönüşümün iklim krizine katkıda bulunacağını söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'daki veri merkezlerinin karbon ayak izi, Türkiye'nin de dahil olduğu gelişmekte olan ülkeler için önemli bir ders niteliği taşıyor. Türkiye, dijital altyapısını hızla genişletirken, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanımı konularında proaktif adımlar atmalı. Aksi takdirde, benzer çevresel sorunlarla karşılaşma riski bulunuyor. Ayrıca, Türkiye'nin finans merkezi olma hedefleri doğrultusunda, sürdürülebilir veri merkezi politikaları benimsemesi, uluslararası yatırımcılar için cazibesini artırabilir. Küresel trendler, yeşil bilişime yönelirken, Türkiye'nin bu alanda geç kalmaması gerekiyor.
