Hong Kong hükümetinin toplu taşıma otobüslerinde zorunlu hale getirmeyi planladığı sürücü izleme sistemlerinin diğer ulaşım türlerine de genişletilmesi ve yol altyapısının iyileştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Sektör liderleri, trafik kazalarını azaltmak için çok yönlü bir stratejinin parçası olarak bu adımların atılması çağrısında bulundu. Uzmanlar, sadece otobüslerle sınırlı kalmayıp taksiler, minibüsler ve hatta özel araçlar için de benzer sistemlerin devreye alınmasının can ve mal kaybını önemli ölçüde azaltabileceğini vurguluyor.
Gelişmenin arka planı
Hong Kong'da son yıllarda artan trafik kazaları, yetkilileri harekete geçirdi. 2023 yılında kentte 15 binden fazla trafik kazası meydana gelirken, bu kazalarda 100'den fazla kişi hayatını kaybetti. Özellikle toplu taşıma araçlarının karıştığı kazalar, halkın güvenlik endişelerini artırdı. Hükümet, bu soruna çözüm olarak otobüslerde sürücü yorgunluk ve dikkat dağınıklığı tespit eden kamera tabanlı sistemlerin zorunlu hale getirilmesini öngören bir yasa tasarısı hazırladı. Ancak sektör temsilcileri, bu adımın yetersiz olduğunu savunuyor.
Hong Kong Otobüs Operatörleri Derneği Başkanı William Wong, "Sürücü izleme sistemleri, kazaları önlemede etkili bir araç, ancak bunu sadece otobüslerle sınırlamak büyük bir fırsatın kaçırılması anlamına geliyor. Taksiler, okul servisleri ve ticari araçlar da bu kapsama alınmalı" dedi. Wong ayrıca, altyapı iyileştirmelerinin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, "Kavşakların yeniden düzenlenmesi, yaya geçitlerinin iyileştirilmesi ve akıllı trafik ışıkları gibi önlemler de kazaları azaltmada kritik rol oynayacak" ifadelerini kullandı.
Teknoloji şirketleri de bu alanda çözümler sunuyor. Mobilite veri analitiği firması DriveSafe'in CEO'su Lisa Chen, "Yapay zeka destekli kameralar, sürücünün göz hareketlerini, direksiyon tutuşunu ve hatta kalp atış hızını analiz ederek yorgunluk veya dikkat dağınıklığı belirtilerini anında tespit edebiliyor. Bu sistemler, uyarı sesleri veya titreşimli koltuklar aracılığıyla sürücüyü uyarıyor" dedi. Chen ayrıca, bu tür sistemlerin Avrupa'da ve Japonya'da başarıyla uygulandığını, Hong Kong'un da benzer adımları hızla atması gerektiğini söyledi.
Bölgesel veya küresel boyut
Asya-Pasifik bölgesinde trafik kazaları, önemli bir kamu sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl bölgede yaklaşık 700 bin kişi trafik kazalarında hayatını kaybediyor. Hong Kong, nispeten iyi durumda olsa da, artan nüfus yoğunluğu ve araç sayısı nedeniyle risk büyüyor. Güney Kore ve Singapur gibi komşu ülkeler, sürücü izleme sistemlerini yaygınlaştırarak bu sorunu çözmeye çalışıyor. Örneğin, Singapur'da 2025 itibarıyla tüm ticari araçlarda yorgunluk algılama sistemleri zorunlu hale getirilecek. Japonya'da ise büyük otobüs firmaları, sürücü davranışlarını izleyen sistemleri gönüllü olarak kullanıyor.
Küresel ölçekte, Birleşmiş Milletler'in "Yol Güvenliği İçin On Yıl" programı kapsamında 2030 yılına kadar trafik kazalarına bağlı ölümlerin yarı yarıya azaltılması hedefleniyor. Teknoloji şirketleri, bu hedefe ulaşmak için sürücü destek sistemlerine büyük yatırım yapıyor. Ancak, gizlilik endişeleri ve maliyet gibi engeller de bulunuyor. Hong Kong'da özellikle küçük işletmeler, sistemlerin yüksek maliyeti nedeniyle zorunlu hale getirilmesine karşı çıkıyor. Hükümet, küçük işletmelere sübvansiyon sağlamayı ve sistemi aşamalı olarak devreye almayı planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de trafik kazaları önemli bir sorun olarak devam ediyor. 2023 yılında yaklaşık 1,3 milyon trafik kazası meydana gelirken, 6 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Hong Kong'un sürücü izleme sistemlerini yaygınlaştırma planı, Türkiye'deki yetkililer için de örnek teşkil edebilir. Özellikle toplu taşıma ve ticari araçlarda bu tür sistemlerin zorunlu hale getirilmesi, kazaları önemli ölçüde azaltabilir. Türkiye, Singapur ve Güney Kore gibi ülkelerin deneyimlerinden faydalanarak yerli teknoloji çözümleri geliştirebilir. Ayrıca, kaza verilerinin analizi ve altyapı iyileştirmeleri de ihmal edilmemesi gereken alanlar arasında yer alıyor.
