Hong Kong ulusal güvenlik polisi, Şam Şui Po semtinde bulunan Hunter Bookstore adlı bağımsız kitapçıya düzenlediği operasyonda, işletme sahibi ve eski bölge meclis üyesi Leticia Wong Man-huen ile yerel bir erkek şahsı “fitne” ve “kara para aklama” suçlamalarıyla gözaltına aldı. Olay, Çarşamba günü sabah saatlerinde gerçekleşen baskınla ortaya çıktı. Polis ekipleri kitapçıda detaylı arama yaparken, dijital cihazlara ve belgelere el koydu. Gözaltına alınan şahısların sorgulanmak üzere emniyete götürüldüğü bildirildi.
Kitapçı sahibi ve suçlamalar
Leticia Wong Man-huen, 2019-2021 yılları arasında Şam Şui Po bölge meclisinde görev yapmış bağımsız bir siyasetçi. Kitapçıyı 2021 yılında açan Wong, özellikle Çin yanlısı olmayan yayınlara yer vermesiyle tanınıyor. Polis, kitapçıda satılan bazı yayınların “ulusal güvenliği tehdit edici” nitelikte olduğunu iddia ediyor. Gözaltına alınan diğer kişinin kimliği ise henüz açıklanmadı. Suçlamalar arasında yer alan “fitne”, Hong Kong’da 2020 yılında yürürlüğe giren Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında ağır cezalar öngören bir madde. Kara para aklama suçlaması ise kitapçının mali işlemleriyle ilgili olabileceği belirtiliyor.
Baskın, bölgedeki bağımsız kitapçılara yönelik artan baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz aylarda da benzer gerekçelerle birkaç kitapçı kapatılmış, sahipleri gözaltına alınmıştı. Hong Kong polisi, operasyonun rutin bir güvenlik tedbiri olduğunu savunurken, insan hakları örgütleri bu tür müdahaleleri ifade özgürlüğüne saldırı olarak nitelendiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu olay, Hong Kong’un 1997’de Çin’e devredilmesinden sonra giderek merkezileşen yönetim anlayışının bir yansıması olarak görülüyor. 2020’de çıkarılan Ulusal Güvenlik Yasası, Pekin’e Hong Kong’da geniş yetkiler tanırken, bağımsız medya ve sivil toplum kuruluşları üzerindeki baskıyı artırmış durumda. Batılı ülkeler, yasayı Hong Kong’un özerkliğini zayıflattığı gerekçesiyle eleştiriyor. ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği, benzer olaylarda Pekin yönetimine tepki gösterirken, Çin ise bu müdahaleleri iç işlerine karışma olarak değerlendiriyor. Hunter Bookstore baskını, Hong Kong’daki bağımsız seslerin susturulmaya çalışıldığı yönündeki endişeleri yeniden alevlendirdi. Özellikle kitapçı gibi kültürel mekanların hedef alınması, ifade özgürlüğü ve düşünce çeşitliliği açısından kritik bir döneme işaret ediyor.
Küresel ölçekte, bu tür olaylar Çin’in yumuşak güç stratejileriyle çelişiyor. Pekin, Hong Kong’un uluslararası bir ticaret ve kültür merkezi olarak kalmasını isterken, güvenlik gerekçeleriyle uygulanan sert tedbirler bu imaja zarar veriyor. Analistler, önümüzdeki dönemde benzer operasyonların artabileceğini ve Hong Kong’daki bağımsız yayıncılık sektörünün daha da daralabileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong’daki bu gelişme, Türkiye’nin doğrudan bir tarafı olmasa da, Çin ile ilişkileri bağlamında dikkatle izlenmesi gereken bir süreç. Türkiye, son yıllarda Çin ile ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirirken, aynı zamanda insan hakları ve ifade özgürlüğü konularında Batı ile ortak değerlere vurgu yapıyor. Bu tür olaylar, Türkiye’nin Çin’e yönelik dış politikasında dengeyi koruma gerekliliğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Hong Kong benzeri uygulamaların, küresel ticaret yolları ve güvenlik mimarisi üzerindeki etkileri, Türkiye’nin Asya’ya açılım stratejisi açısından dolaylı sonuçlar doğurabilir. Türkiye’nin, özellikle Kuşak ve Yol projesi kapsamında Çin ile iş birliğini sürdürürken, bu tür insan hakları ihlallerine sessiz kalmaması, uluslararası itibarı açısından önem taşıyor.
