Hong Kong, başarı odaklı bir toplum olarak bilinir; özellikle gençler söz konusu olduğunda bu özellik daha da belirginleşir. Ancak bu başarı hırsının gölgesinde, çocukların sosyal medyayla erken yaşta tanışması yeni bir endişe kaynağı haline geldi. Şehirdeki anaokulu öğrencilerinin yaklaşık yüzde 35'i her gün en az bir saatini ekran karşısında geçiriyor. Ortaokul birinci sınıfa gelindiğinde ise bu oran yüzde 60'a çıkıyor ve çocukların uluslararası önerilen iki saatlik günlük ekran süresinin üzerine çıktığı görülüyor. Uzmanlar, Hong Kong'da ebeveynlerin çocuklarının dijital alışkanlıklarını yönetme konusunda yalnız bırakıldığını ve bu durumun ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor.
Erken yaşta başlayan dijital maruziyet
Hong Kong Eğitim Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin çarpıcı veriler ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, anaokulu öğrencilerinin üçte biri günde en az bir saatini eğlence amaçlı ekran karşısında geçiriyor. Bu oran, ilkokul çağındaki çocuklarda daha da artıyor. Özellikle video izleme ve oyun oynama gibi aktiviteler, çocukların uyku sürelerini kısaltıyor ve fiziksel aktivitelerini azaltıyor. Uzmanlar, bu yaş grubundaki çocukların beyin gelişimi için sosyal etkileşim ve fiziksel oyunun kritik önemde olduğunu hatırlatıyor.
Ebeveynlerin çoğu, çocuklarının ekran kullanımını sınırlamakta zorlandıklarını itiraf ediyor. Hong Kong Aile Sağlığı Derneği'nden Dr. Emily Wong, "Birçok ebeveyn, çocuklarını sakinleştirmek ya da meşgul etmek için tablet veya telefon veriyor. Ancak bu kısa vadeli çözüm, uzun vadede bağımlılık yaratabiliyor" diyor. Wong, ebeveynlere yönelik dijital okuryazarlık eğitimlerinin artırılması gerektiğini savunuyor.
Çin anakarasında olduğu gibi Hong Kong'da da çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yasal düzenlemeler bulunmuyor. Bu durum, ebeveynlerin inisiyatifine bırakılmış durumda. Ancak uzmanlar, yasal düzenlemelerin yanı sıra ebeveyn eğitiminin de şart olduğunu belirtiyor. Şehirdeki bazı okullar, dijital vatandaşlık dersleri başlatarak öğrencileri bilinçlendirmeye çalışıyor.
Küresel bir sorunun yerel yansıması
Hong Kong'daki bu tablo, dünya genelinde ebeveynlerin karşılaştığı ortak bir soruyu gündeme getiriyor: Çocukların ekran süresi ne kadar olmalı? Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2-4 yaş arası çocuklar için günde en fazla bir saat, 5-17 yaş arası için ise günde en fazla iki saat ekran süresi öneriyor. Ancak birçok ülkede bu önerilere uyulmadığı görülüyor. ABD'de yapılan araştırmalar, gençlerin günde ortalama 7 saatten fazla ekran karşısında vakit geçirdiğini gösteriyor.
Hong Kong'daki durum, Asya'nın diğer bölgeleriyle karşılaştırıldığında dikkat çekici. Japon çocukların ekran süresi daha düşükken, Güney Kore ve Çin anakarasında benzer endişeler yaşanıyor. Çin'de hükümet, çocukların oyun süresine sınırlama getiren düzenlemeler yapmıştı. Hong Kong ise farklı bir statüye sahip olduğu için bu tür düzenlemeleri doğrudan uygulamıyor. Bu durum, uzmanların "dijital göçmen" olarak nitelendirdiği ebeveynlerin, "dijital yerli" çocuklarına rehberlik etmesini daha da zorlaştırıyor.
Psikologlar, çocukların sosyal medyada karşılaşabileceği siber zorbalık, uygunsuz içerik ve bağımlılık risklerine dikkat çekiyor. Ayrıca, aşırı ekran kullanımının çocuklarda dikkat eksikliği, obezite ve uyku bozukluklarına yol açabileceği belirtiliyor. Hong Kong Eğitim Bakanlığı, okullarda dijital okuryazarlık eğitimini müfredata dahil etmeyi planlıyor. Ancak uzmanlar, bu konuda atılacak adımların yeterli olmayacağını, ebeveynlerin de sürece dahil edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki çocukların dijital medya kullanımına ilişkin önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer bir tablo var; yapılan araştırmalara göre Türk çocuklarının günlük ekran süresi uluslararası önerilerin üzerinde. Ancak Türkiye'de son yıllarda dijital bağımlılıkla mücadele kapsamında çeşitli adımlar atıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yürüttüğü programlar ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın müfredata eklediği dijital vatandaşlık dersleri, bu konudaki farkındalığı artırmayı hedefliyor. Yine de uzmanlar, Hong Kong'daki gibi ebeveynlerin yalnız bırakıldığını ve daha kapsamlı bir ulusal stratejiye ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor. Türkiye'nin, çocukların dijital dünyada güvende olması için ebeveyn eğitimi ve yasal düzenlemeleri bir arada yürütmesi kritik önemde.
