Hong Kong hükümeti, sosyal yardıma bağımlı vatandaşların istihdam edilerek kendi kendine yeterli hale gelmesini teşvik etmek amacıyla iddialı bir nakit ödül programı başlattı. Yetkililer tarafından pazartesi günü yapılan açıklamaya göre, devlet yardımı alan Hong Kong sakinleri, istikrarlı bir iş bulmaları ve Toplum Bakım Fonu (Community Care Fund) tarafından finanse edilen bu yeni programa geçmeleri halinde üç yıl içinde 45 bin Hong Kong dolarına (yaklaşık 5 bin 740 ABD doları) kadar nakit teşvik alabilecek.
Programın ayrıntıları ve hedefleri
Program, uzun süredir sosyal yardım alan kişilerin iş gücüne katılımını artırmayı ve yoksulluk döngüsünü kırmayı hedefliyor. Hong Kong Çalışma ve Refah Bürosu'na göre, teşvikler üç aşamalı olarak verilecek: ilk 12 ay boyunca düzenli çalışanlara aylık 1.000 Hong Kong doları, ikinci 12 ayda aylık 500 Hong Kong doları ve üçüncü 12 ayda ise aylık 250 Hong Kong doları. Toplamda ulaşılabilecek azami miktar 21 bin Hong Kong doları olarak belirlenirken, programa katılanlar ayrıca bir defaya mahsus 24 bin Hong Kong doları tutarında ek bir ödeme daha alabilecek. Bu sayede toplam teşvik 45 bin Hong Kong dolarına ulaşıyor.
Yetkililer, programın özellikle genç işsizler ve uzun süreli yardım alan haneler için tasarlandığını belirtiyor. Hong Kong'da 2023 verilerine göre yaklaşık 190 bin kişi düzenli sosyal yardım alıyor. Hükümet, bu modelin başarılı olması halinde diğer refah programlarına da uyarlanabileceğini ifade ediyor. Programın toplam maliyetinin ise 550 milyon Hong Kong doları olması bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hong Kong'un bu girişimi, Asya-Pasifik bölgesinde sosyal yardım reformları açısından dikkat çekici bir örnek teşkil ediyor. Benzer teşvik programları Singapur ve Güney Kore'de de uygulanmakla birlikte, Hong Kong modeli özellikle nakit teşviklerin kademeli olarak azaltılması ve uzun vadeli istihdamı hedeflemesi açısından farklılaşıyor. Küresel ölçekte ise birçok gelişmiş ülke, pandemi sonrası artan sosyal harcamaları kontrol altına almak ve iş gücüne katılımı teşvik etmek için benzer mekanizmalar geliştiriyor. Örneğin ABD'de bazı eyaletler, işsizlik yardımı alanların iş bulması halinde bonus ödemeler yapıyor. Hong Kong'un programı, sosyal yardım alanların 'refah tuzağı'na düşmesini engellemeyi amaçlayan küresel bir eğilimin parçası olarak değerlendirilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'un bu uygulaması, Türkiye'de de tartışılan sosyal yardım reformları açısından önemli bir referans oluşturabilir. Türkiye'de sosyal yardım alanların iş gücüne katılımını artırmak amacıyla çeşitli teşvik programları uygulanmakla birlikte, doğrudan nakit ödül modeli henüz denenmemiştir. Hong Kong'un kademeli teşvik sistemi, yardım bağımlılığını azaltma potansiyeli açısından Türk yetkililer tarafından incelenebilir. Ancak İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerdeki sosyal yardım sistemlerinin farklı yapısı ve kayıt dışı istihdamın yüksekliği nedeniyle birebir uygulanması zor görünmektedir. Yine de bu model, Türkiye'deki sosyal yardım politikalarının gözden geçirilmesinde ilham kaynağı olabilir.
