Hong Kong, karayolu güvenliğini artırmak amacıyla 65 yaş ve üzeri ticari araç sürücülerine zorunlu sağlık kontrolleri getirmeye hazırlanıyor. Ulaştırma ve Lojistik Bakan Yardımcısı Liu Chun-san, Yasama Konseyi'nde yaptığı açıklamada, yeni düzenlemenin gelecek yılın ortasına kadar yürürlüğe girmesinin planlandığını belirtti. Bu adım, mevcut uygulamada 70 yaş olan yaş sınırının 65'e çekilmesi ve sağlık değerlendirmelerinin sıklığının artırılması anlamına geliyor. Yeni kurallar, otobüs, taksi, minibüs ve kamyon gibi ticari araçları kullanan yaşlı sürücüleri kapsayacak. Hong Kong hükümeti, artan trafik kazaları ve yaşlanan nüfus göz önüne alındığında, bu düzenlemenin hem sürücülerin hem de yolcuların güvenliği için kritik olduğunu vurguluyor.
Gelişmenin arka planı: Artan kazalar ve yaşlanan nüfus
Hong Kong'da son yıllarda ticari araçların karıştığı trafik kazalarında artış yaşanıyor. Özellikle yaşlı sürücülerin neden olduğu kazalar, halk arasında endişe yaratmış durumda. 2022'de 70 yaş üstü sürücülerin karıştığı kazaların sayısı bir önceki yıla göre %15 artarken, bu kazaların önemli bir kısmının sağlık sorunlarından kaynaklandığı tespit edildi. Görme bozuklukları, refleks zayıflaması ve kronik hastalıklar, yaşlı sürücülerin trafikte risk oluşturmasına neden oluyor. Hong Kong Ulaştırma Bakanlığı'nın verilerine göre, ticari araç sürücülerinin yaklaşık %30'u 60 yaşın üzerinde. Bu oranın önümüzdeki on yılda daha da artması bekleniyor. Hükümet, zorunlu sağlık kontrolleriyle sürücülerin fiziksel ve zihinsel olarak araç kullanmaya uygun olup olmadığını düzenli aralıklarla kontrol etmeyi hedefliyor.
Liu Chun-san, Yasama Konseyi'ndeki konuşmasında, "Amacımız, sürücülerin sağlık durumlarını yakından takip ederek kazaları önlemek. Bu düzenleme, hem sürücülerin hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için hayati önem taşıyor" ifadelerini kullandı. Yeni sistemde, 65 yaşını dolduran ticari araç sürücüleri her iki yılda bir zorunlu sağlık kontrolünden geçecek. 70 yaş ve üzeri sürücüler için bu süre yıllık kontrole düşecek. Sağlık kontrolleri, görme testi, işitme testi, reaksiyon süresi ölçümü ve genel sağlık değerlendirmesini içerecek. Sürücüler, bu kontrolleri özel sağlık kuruluşlarında yaptırabilecek ancak masrafların bir kısmının hükümet tarafından karşılanması planlanıyor.
Bölgesel veya küresel boyut: Yaşlı sürücü politikalarında Asya-Pasifik trendi
Hong Kong'un bu adımı, Asya-Pasifik bölgesinde yaşlanan nüfus ve trafik güvenliği arasındaki dengeyi sağlama çabalarının bir parçası olarak değerlendirilebilir. Japonya, Singapur ve Güney Kore gibi benzer demografik yapıya sahip ülkelerde de yaşlı sürücülere yönelik sıkı sağlık kontrolleri uygulanıyor. Japonya'da 75 yaş üstü sürücüler için zorunlu bilişsel testler bulunurken, Singapur'da 65 yaş üstü ticari araç sürücüleri yıllık sağlık raporu sunmak zorunda. Hong Kong'un yeni düzenlemesi, bu ülkelerin uygulamalarıyla uyumlu bir yaklaşım sergiliyor. Dünya Sağlık Örgütü de yaşlı sürücülerin trafik güvenliği açısından risk oluşturabileceğini belirterek, ülkeleri düzenli sağlık taramaları yapmaya teşvik ediyor. Hong Kong'un bu adımı, bölgedeki diğer şehirler için de örnek teşkil edebilir. Özellikle hızlı yaşlanan nüfusa sahip olan Çin anakarasındaki büyükşehirler, benzer düzenlemeleri değerlendirebilir.
Öte yandan, bu tür düzenlemeler sürücüler arasında tartışmalara yol açabiliyor. Hong Kong'da bazı yaşlı sürücü dernekleri, zorunlu sağlık kontrollerinin ayrımcılık yaratabileceğini ve geçim kaynaklarını tehdit edebileceğini savunuyor. Ulaştırma Bakanlığı ise bu eleştirilere, kontrollerin adil ve objektif kriterlerle yapılacağını, sürücülerin ehliyetlerini kaybetmeyeceğini, sadece sağlık durumlarına göre gerekli önlemlerin alınacağını belirterek yanıt veriyor. Düzenlemenin yasalaşması için önümüzdeki aylarda Yasama Konseyi'nde görüşmeler devam edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'un bu adımı, Türkiye'de de benzer tartışmaları akla getiriyor. Türkiye'de ticari araç sürücüleri için yaş sınırı 66 olarak belirlenmiş olsa da, zorunlu sağlık kontrollerinin sıklığı ve kapsamı konusunda düzenlemeler sınırlı. Artan trafik kazaları ve yaşlanan sürücü nüfusu göz önüne alındığında, Türkiye'nin de benzer bir sistemi değerlendirmesi mümkün. Özellikle şehir içi toplu taşıma ve uzun yol taşımacılığında çalışan sürücülerin sağlık durumlarının periyodik olarak kontrol edilmesi, kazaların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Hong Kong uygulaması, Türkiye için bir model oluşturabilir ve ilgili bakanlıkların bu konuda adım atması için bir referans noktası teşkil edebilir.
