Hong Kong Su Hizmetleri Departmanı, geçtiğimiz hafta Shau Kei Wan bölgesinde bir su ana borusunun patlaması sonucu bölge sakinlerinin bir günden fazla süreyle temiz sudan mahrum kalmasının ardından, kapsamlı bir altyapı yenileme programı başlatacağını duyurdu. Departman yetkilileri, 40 yaşın üzerindeki yaklaşık 114 kilometrelik eski su borularının hızla değiştirileceğini ve tüm şebekeyi kapsayacak bir akıllı izleme ve yönetim sisteminin devreye alınacağını açıkladı. Sistem, gerçek zamanlı basınç ve akış verileri toplayarak olası arızaları önceden tespit edecek ve bakım ekiplerinin proaktif müdahalesini sağlayacak.
Altyapıda kronik sorun ve yeni çözüm
Hong Kong'da su borusu patlamaları son yıllarda sıklaşırken, özellikle eski yerleşim bölgelerinde haftalarca süren su kesintileri yaşanıyor. Su Hizmetleri Departmanı verilerine göre, 2022'de 256, 2023'te ise 278 büyük çaplı boru arızası kaydedildi. Bunların yüzde 70'inden fazlası 30 yıldan eski dökme demir ve asbestli çimento borulardan kaynaklandı. Yeni sistem, fiber optik sensörler ve akıllı vanalar kullanarak şebekedeki basınç düşüşlerini milisaniyeler içinde algılayıp otomatik kapatma yapabilecek. Ayrıca yapay zeka tabanlı bir tahmin modeli, geçmiş arıza verileri ve toprak koşullarını analiz ederek riskli bölgeleri önceden belirleyecek. İlk etapta 20 kilometrelik kritik hat yenilenecek, toplam yatırımın 4 milyar Hong Kong dolarını (yaklaşık 515 milyon ABD doları) bulması bekleniyor.
Akıllı şehir hedefleri ve bölgesel etki
Hong Kong, bu projeyle sadece su kayıplarını azaltmayı değil, aynı zamanda 2050 karbon nötr hedeflerine de katkı sağlamayı amaçlıyor. Su pompalama ve arıtma tesislerinde enerji verimliliğinin artırılması, elektrik tüketimini yüzde 15 azaltabilir. Benzer akıllı su yönetimi sistemleri Singapur, Tokyo ve Seul gibi Asya metropollerinde de uygulanıyor. Uzmanlar, Hong Kong'un projesinin bölgedeki diğer yoğun nüfuslu şehirler için bir model oluşturabileceğini belirtiyor. Özellikle iklim değişikliği nedeniyle su stresi artan Çin anakarasındaki şehirler, bu teknolojileri yakından takip ediyor. Hong Kong'un su kaybı oranı şu anda yüzde 15 civarında, bu projeyle yüzde 10'un altına düşürülmesi hedefleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'un altyapı hamlesi, özellikle büyükşehirlerde su kayıplarıyla mücadele eden Türkiye için önemli bir referans teşkil ediyor. Türkiye'de içme suyu şebekelerindeki kayıp oranı ortalama yüzde 30'un üzerinde, bazı şehirlerde bu oran yüzde 50'yi buluyor. Hong Kong'un uygulayacağı akıllı sensör ağları ve yapay zeka destekli bakım modelleri, İSKİ, ASKİ gibi büyük su idareleri için yerel koşullara uyarlanabilir bir örnek sunuyor. Ayrıca Türkiye'nin su kaynaklarının verimli kullanımı ve iklim değişikliğine uyum stratejileri kapsamında, bu tür teknolojilere yatırım yapması hem ekonomik hem de çevresel açıdan akıllıca olacaktır. Hong Kong'un projesi, gelişmekte olan ülkelerdeki su altyapısı dönüşümü için de potansiyel bir işbirliği alanı sunuyor.
