Japon otomotiv devi Honda Motor Co.'nun CEO'su Toshihiro Mibe, 21 Haziran 2024 tarihinde Tokyo'da düzenlenen yıllık hissedarlar toplantısında, şirketin son mali yılda yaşadığı zarar nedeniyle hissedarlardan özür diledi. Mibe, 2023 mali yılında net kârın bir önceki yıla göre %15 düşüşle 720 milyar yene (yaklaşık 4.5 milyar dolar) gerilemesinin ardından, şirketin performansından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Toplantıda hissedarların büyük çoğunluğu, Mibe'nin yönetim ekibine destek verirken, şirketin elektrikli araç (EV) dönüşümü ve maliyet düşürme stratejileri olumlu karşılandı.
Gelişmenin arka planı
Honda, son yıllarda küresel otomotiv sektöründeki hızlı değişime uyum sağlamakta zorlanıyor. Şirket, özellikle Çin pazarında yerli EV markalarının (BYD, Nio, Xpeng) yükselişi karşısında pazar payı kaybetti. 2023'te Çin satışları %20 düştü. Buna ek olarak, tedarik zinciri sorunları ve artan hammadde maliyetleri kâr marjlarını eritti.
CEO Mibe, yıllık toplantıda yaptığı konuşmada, "Geçen yıl sizlere verdiğimiz sözleri tutamadık. Bu nedenle içtenlikle özür diliyorum" ifadelerini kullandı. Mibe, şirketin 2030 yılına kadar 30 yeni EV modeli piyasaya sürme ve yılda 2 milyon elektrikli araç üretme hedefini yineledi. Ayrıca, Honda'nın Japon otomobil üreticileri arasında Toyota ve Nissan'ın ardından en büyük üçüncü şirket olduğu hatırlatıldı.
Hissedarlar, Mibe'nin samimi özrünü takdir ederken, şirketin Ar-Ge harcamalarını artırma ve Kuzey Amerika'da yeni bir EV batarya fabrikası kurma planlarını da onayladı. Honda, 2024 yılında Amerika kıtasında satışa sunulacak ilk tam elektrikli SUV modeli Prologue ile EV pazarında iddialı olmayı hedefliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Honda'nın durumu, Japon otomotiv endüstrisinin genel zorluklarını yansıtıyor. Ülkenin geleneksel otomobil üreticileri, küresel EV dönüşümünde Çin ve ABD'li rakiplerine kıyasla geride kaldı. Öte yandan, Japonya hükümeti, 2035 yılına kadar yeni benzinli araç satışını yasaklama hedefiyle sektörü dönüşüme zorluyor.
Honda'nın toparlanma çabaları, Asya-Pasifik bölgesinde otomotiv tedarik zinciri ve yatırım akışını da etkileyebilir. Şirket, Hindistan ve Güneydoğu Asya'da motosiklet satışlarıyla güçlü olsa da, bu pazarlarda da EV geçişi hızlanıyor. Uzmanlar, Honda'nın başarısının, batarya teknolojisi ve yazılım alanındaki yatırımlarına bağlı olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Honda'nın yaşadığı mali sıkıntılar ve küresel EV dönüşümü, Türkiye otomotiv sektörü için dolaylı etkiler barındırıyor. Türkiye, Honda'nın Avrupa pazarına yakın bir üretim üssü olarak öne çıkabilir. Ancak şirketin şu an için Türkiye'de doğrudan bir yatırım planı bulunmuyor. Öte yandan, küresel otomotiv devlerinin EV geçişi, Türkiye'deki tedarikçi firmalar için yeni fırsatlar yaratabilir. Türkiye'nin güçlü yan sanayisi, batarya parçaları ve yazılım gibi alanlarda Honda gibi şirketlerle iş birliği potansiyeli taşıyor. Ayrıca, Honda'nın Çin pazarındaki kaybı, Türkiye'nin Asya ile ticaretinde rekabet avantajına dönüşebilir.
