Hizbullah'a yakınlığıyla bilinen Lübnanlı etkili siyasetçi Nebih Berri, The Times gazetesine verdiği mülakatta, İran destekli silahlı grubun temsilcileri olarak İsrail ile yeni bir ateşkes anlaşması yapmak istediklerini söyledi. Berri, bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuk yapması çağrısında bulundu. Lübnan Meclisi Başkanvekili olan Berri, Hizbullah'ın siyasi kanadı ile İsrail arasındaki gerginliğin azaltılması için Trump yönetiminin devreye girmesi gerektiğini vurguladı. Berri'nin bu açıklaması, İsrail'in kuzey sınırında ve Lübnan'ın güneyinde artan çatışmaların ardından geldi.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Hizbullah arasındaki son çatışmalar, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırının ardından tırmanmıştı. Hizbullah, Hamas'ın müttefiki olarak Lübnan'ın güneyinden İsrail'e roket ve füzeler fırlatmaya başlamış, İsrail de hava saldırılarıyla karşılık vermişti. Şu ana kadar yüzlerce kişi hayatını kaybetti, on binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Berri, ateşkesin sağlanması için Hizbullah'ın taleplerini sıraladı: İsrail güçlerinin Lübnan'dan çekilmesi, sınır anlaşmazlıklarının çözülmesi ve Lübnan'ın egemenliğinin korunması.
Berri, Trump yönetiminin bölgede daha yapıcı bir rol oynayabileceğini belirterek, "Başkan Trump'ın farklı bir yaklaşımı olduğunu görüyoruz. Kendisi savaş istemiyor ve bu nedenle biz de onun arabuluculuğuna güveniyoruz" dedi. Berri, Hizbullah'ın İsrail ile doğrudan müzakere etmeyeceğini, ancak Lübnan hükümeti aracılığıyla dolaylı görüşmelere açık olduklarını ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Hizbullah'ın ateşkes çağrısı, Orta Doğu'da dengeleri değiştirebilecek bir gelişme olarak yorumlanıyor. İran'ın en önemli vekil güçlerinden biri olan Hizbullah, bölgede İsrail'e karşı ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ancak son yıllarda Lübnan'da yaşanan ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlık, Hizbullah'ın hareket kabiliyetini kısıtlıyor. Berri'nin Trump'a yaptığı çağrı, İran'ın da dolaylı olarak masaya oturmaya hazır olduğu şeklinde yorumlanabilir.
Trump yönetimi, Orta Doğu'da İran'ın nüfuzunu azaltmayı hedefliyor. Hizbullah'ın ateşkes talebi, Washington için bir fırsat olabilir. Ancak Trump'ın İsrail yanlısı politikaları, özellikle Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve Golan Tepeleri'ni ilhak etmesi, Arap dünyasında büyük tepki çekmişti. Berri'nin çağrısının başarıya ulaşması, Trump yönetiminin bölgede güvenilir bir arabulucu olarak kabul edilmesine bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hizbullah-İsrail çatışmasının doğrudan Türkiye'yi hedef alan bir boyutu bulunmasa da, bölgesel istikrarsızlık Türkiye'nin güvenliğini ve dış politikasını etkiliyor. Türkiye, Lübnan'daki siyasi krizde taraflar arasında denge kurmaya çalışan bir aktör. Özellikle Suriye'deki iç savaş ve İran'ın bölgedeki yayılmacı politikaları, Türkiye'nin çıkarlarıyla zaman zaman çatışabiliyor. Ateşkes, Lübnan'da istikrarı artırabilir ve bu da Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikalarına olumlu yansıyabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek, Hizbullah'ın ateşkes talebiyle örtüşmese de, bölgede barışın sağlanması Ankara'nın genel stratejisiyle uyumludur.
