Lübnan merkezli Hizbullah örgütü, İsrail ordusunun Güney Lübnan'a yönelik kara harekâtı başlattığını ve ilerleyen İsrail birlikleriyle çatışmaya girdiğini duyurdu. Hizbullah'tan yapılan açıklamada, İsrail güçlerinin sınırdaki birkaç noktadan Lübnan topraklarına sızmaya çalıştığı, ancak örgüt militanlarının bu ilerleyişi durdurduğu ve ağır kayıplar verdirdiği iddia edildi. İsrail ordusu ise Lübnan'ın güneyindeki hedeflere hava saldırıları düzenlerken, sivil yerleşim yerleri için tahliye uyarıları yayımladı. Çatışmaların, İsrail-Hamas savaşının bölgesel bir boyut kazanması ve İran destekli Hizbullah'ın kuzey cephesinde İsrail'e yönelik artan tehditleri sonrası tırmandığı belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Hizbullah'ın bu açıklaması, İsrail'in Gazze'deki Hamas'a karşı yürüttüğü askerî operasyonların ardından Lübnan sınırında Haziran 2023'ten bu yana yaşanan en ciddi çatışma olarak kayıtlara geçti. Örgüt, İsrail'in Lübnan'ın güneyinde keşif faaliyetleri yürüttüğünü ve sivil altyapıyı hedef aldığını iddia etti. İsrail ise Hizbullah'ın sınıra yakın bölgelerde roatar ve füze rampaları konuşlandırdığını, bu nedenle hava saldırılarının meşru müdafaa kapsamında olduğunu savunuyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL), tarafları itidal çağrısında bulunurken, bölgede sivillerin yoğun olarak göç ettiği bildiriliyor.
Çatışmaların odağında, İsrail'in kuzey sınırındaki yerleşim birimlerine yönelik Hizbullah'ın roket ve havan saldırıları yer alıyor. Örgüt, 7 Ekim'de Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından “İsrail'i üç cephede savaşa sürüklemeyi” hedeflediğini açıklamıştı. İsrail Genelkurmay Başkanı ise Hizbullah'a “Lübnan'ı cehenneme çevirmekle” tehdit etmişti. Bugünkü çatışmalar, bu tehditlerin askerî bir boyut kazandığını gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hizbullah-İsrail çatışması, Orta Doğu'da İran-Suudi Arabistan rekabeti, ABD'nin bölgedeki varlığı ve küresel enerji güvenliği açısından kritik bir öneme sahip. İran'ın en önemli vekil gücü olan Hizbullah'ın İsrail'le savaşa girmesi, İsrail-Gazze savaşının bölgesel bir yangına dönüşme riskini artırıyor. ABD, İsrail'e askerî destek sağlarken, Rusya ve Çin ise diplomatik çözüm çağrısı yapıyor. Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı, İsrail'in orantısız güç kullandığını belirterek ateşkes talep ediyor. Enerji piyasalarında petrol fiyatlarının yükselmesine neden olan bu gelişme, küresel enflasyon endişelerini de beraberinde getiriyor.
Çatışmaların Suriye ve Ürdün gibi komşu ülkelere sıçrama olasılığı, bölgeyi bir kez daha büyük bir savaşın eşiğine getiriyor. İsrail'in Hizbullah'ın füze cephaneliğini yok etme hedefi, Lübnan'ın zaten kırılgan olan siyasi ve ekonomik yapısını daha da istikrarsızlaştırabilir. Uluslararası toplum, 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşının yıkıcı sonuçlarını hatırlatarak tarafları sükûnete davet ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Lübnan sınırındaki bu gerilimi yakından takip ediyor. Ankara, özellikle Suriye'deki İran destekli gruplar ve Hizbullah'ın bölgesel etkisi konusunda hassas. Çatışmaların, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji faaliyetleri ve Libya'daki askerî varlığı üzerinde dolaylı etkileri olabilir. Ayrıca, İsrail ile Türkiye arasındaki ticari ilişkiler ve diplomatik temaslar, bu çatışmanın boyutuna göre yeniden şekillenebilir. Türkiye, bölgede askerî bulundurma kabiliyeti ve İslam dünyasındaki liderlik rolüyle insani krizlerde arabuluculuk yapma potansiyeline sahip. Ancak Hizbullah'ın terör örgütü olarak sınıflandırılması, Ankara'nın pozisyonunu sınırlandırabilir. Sonuç olarak, bu çatışma Türk dış politikasında dengeli bir duruşu zorunlu kılıyor.
