New York'ta, Hindistan'ın tartışmalı Hindu milliyetçi paramiliter örgütü Ulusal Gönüllüler Teşkilatı'nın (RSS) lideri Mohan Bhagwat'ın kente gelişi, yüzlerce kişinin katıldığı büyük bir protestoya sahne oldu. Protestocular, Bhagwat'ın ABD ziyaretini, Hindistan'da azınlık haklarına yönelik artan tehditlerin ve ayrımcı politikaların bir sembolü olarak nitelendirdi. Göstericiler, özellikle Müslüman ve Hristiyan toplulukların maruz kaldığı baskılara dikkat çekerek, Bhagwat'ın fikirlerinin nefret söylemini körüklediğini ve Hindistan'ın laik yapısını tehdit ettiğini savundu. Eylem, şehir merkezinde bulunan etkinlik mekanının önünde toplanan kalabalığın sloganları ve pankartlarıyla saatlerce sürdü.
Gelişmenin Arka Planı: RSS ve Mohan Bhagwat Kimdir?
1925 yılında kurulan RSS, Hindistan'ın en büyük ve en etkili Hindu milliyetçi örgütlerinden biri olarak biliniyor. Örgüt, Hindistan'ın kültürel ve dini kimliğini Hindu değerleri etrafında şekillendirmeyi amaçlıyor. Ancak eleştirmenler, RSS'in Hindistan'daki azınlıklara yönelik ayrımcılığı kurumsallaştırdığını ve ülkede artan toplumsal kutuplaşmanın ana sorumlularından biri olduğunu öne sürüyor. Mohan Bhagwat, 2009 yılından bu yana RSS'in genel sekreterliğini yürütüyor ve örgütün ideolojisini ulusal ve uluslararası platformlarda savunmasıyla tanınıyor. Bhagwat'ın New York ziyareti, ABD'deki Hint diasporasına hitap etmek ve örgütün küresel etkisini güçlendirmek amacıyla düzenlendiği belirtilen bir dizi etkinliği içeriyor. Ancak bu etkinlikler, özellikle ABD'de yaşayan Müslüman ve laik Hint topluluklarının yoğun tepkisini çekti.
Protesto organizatörleri, Bhagwat'ın ABD'deki varlığının, Hint toplumunda ayrımcılığı ve şiddeti meşrulaştıran bir ideolojinin normalleşmesine katkı sağladığını belirtiyor. Eylemciler, Hindistan'da son yıllarda artan linç olayları, cami ve kilise karşıtı saldırılar ve azınlık mahallelerine yönelik baskınlara dikkat çekerek, bu olayların arkasındaki itici gücün RSS ideolojisi olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, Bhagwat'ın daha önce yaptığı bazı açıklamalarda, Hindistan'da yaşayan Müslümanları ve Hristiyanları 'dışarıdan gelen' unsurlar olarak nitelendirdiği ve bunların 'gönüllü olarak asimilasyonunu' savunduğu hatırlatılıyor. Protestocular, bu tür söylemlerin Hindistan'ın seküler anayasasına aykırı olduğunu ve toplumsal barışı tehdit ettiğini vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Diplomatik Gerilimler ve Diaspora Politikaları
Bhagwat'ın ABD ziyareti, sadece bir toplumsal protesto konusu olmanın ötesinde, Hindistan'ın yükselen küresel gücü ile iç siyasetindeki otoriter eğilimler arasındaki gerilimi de gözler önüne seriyor. Özellikle Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Hindistan hükümeti, Batı ülkeleriyle ekonomik ve stratejik ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, içeride azınlık haklarına yönelik endişeler uluslararası kamuoyunda giderek daha fazla ses buluyor. ABD'deki Demokrat Parti'nin bazı üyeleri ve insan hakları örgütleri, Bhagwat'ın ziyaretini eleştirerek, ABD hükümetine Hindistan'daki insan hakları ihlallerine karşı daha net bir tutum alması çağrısında bulundu. Ancak Başkan Joe Biden yönetimi, Hindistan'ı Çin'e karşı stratejik bir ortak olarak gördüğü için bu tür eleştirilere temkinli yaklaşıyor.
Bu ziyaret aynı zamanda, diasporanın Hindistan iç siyasetindeki etkisini de yeniden gündeme getiriyor. Yurtdışında yaşayan Hindistan vatandaşlarının, özellikle de ABD ve İngiltere'dekilerin, Modi hükümetine verdiği güçlü destek, RSS gibi örgütlerin küresel ağlarını genişletmesine olanak tanıyor. ABD'deki bazı Hindu Amerikan örgütleri, Bhagwat'ın ziyaretini 'kültürel bir etkinlik' olarak sunmaya çalışsa da, protestocular bu örgütlerin aslında RSS'in ideolojisini yaymak için birer araç olduğunu savunuyor. Özellikle son yıllarda ABD'deki okullarda Hindu milliyetçiliği yanlısı eğitim materyallerinin dağıtılması ve yerel yönetimler üzerindeki lobi faaliyetlerinin artması, bu konudaki endişeleri daha da artırmış durumda. Protestocular, Bhagwat'ın ziyaretinin bu tür faaliyetlere meşruiyet kazandırdığını ve Hint diasporası içindeki bölünmeleri derinleştirdiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Hindistan ile ilişkileri bağlamında dolaylı bir öneme sahip. Türkiye, Keşmir konusundaki hassasiyeti ve Hindistan'daki Müslüman azınlığın haklarına yönelik endişeleri nedeniyle Hindistan'ın iç politikasındaki gelişmeleri yakından izliyor. Bhagwat gibi aşırı milliyetçi figürlerin uluslararası alanda normalleşmesi, Hindistan'ın Müslüman karşıtı politikalarının görünürlüğünü artırabilir ve Ankara-New Delhi arasındaki diyalogda bu konuların daha fazla gündeme gelmesine yol açabilir. Öte yandan, Türkiye'nin kendi toplumsal yapısındaki kutuplaşma tartışmaları göz önüne alındığında, bu tür haberlerin Türk kamuoyunda otoriter eğilimler ve azınlık hakları konusundaki duyarlılığı artırması muhtemeldir. Ancak doğrudan bir Türk dış politika sonucu beklenmemelidir; daha çok, Hindistan'ın bölgesel ve küresel konumundaki gelişmeler bağlamında takip edilmesi gereken bir süreçtir.
