Hindistan'ın, ülkede yasa dışı yollarla bulunduğunu iddia ettiği Bangladeş vatandaşlarını sınır dışı etme kararı, iki ülke arasında uzun süredir devam eden göçmenlik sorununu yeniden alevlendirdi. Bangladeş yönetiminin bu uygulamaya sert tepki göstermesiyle birlikte, sınır bölgesinde mahsur kalan yüzlerce kişi insani bir krizle karşı karşıya kalırken, ilişkilerde tansiyon yükseliyor. Özellikle Batı Bengal, Assam ve Tripura gibi sınır eyaletlerinde yoğunlaşan operasyonlar, bölgede güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hindistan hükümeti, son yıllarda artan bir şekilde, özellikle ülkenin kuzeydoğu bölgelerinde yaşayan Bangladeşli göçmenleri hedef alan bir sınırdışı politikası izliyor. Yetkililer, bu kişilerin çoğunun 1971 Bangladeş Bağımsızlık Savaşı'ndan sonra ülkeye giren ve vatandaşlık belgesi olmayan kişiler olduğunu belirtiyor. Hindistan İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılı boyunca yaklaşık 1.500 Bangladeş vatandaşı sınır dışı edildi. Ancak Bangladeş Dışişleri Bakanlığı, birçok kişinin belgelerinin sahte olduğunu iddia ederek, sınırdışı işlemlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunuyor. Dakka yönetimi, bu uygulamanın iki ülke arasında imzalanan 1974 Dostluk Antlaşması'na ve diğer ikili anlaşmalara aykırı olduğunu belirtiyor.
Sınırdaki durum, özellikle Bengal Körfezi yakınlarındaki Petrapole-Benapole sınır kapısında yoğunluk kazandı. Burada yüzlerce kişi, Hindistan tarafından kabul edilmemesi nedeniyle Bangladeş'e geçiş yapamıyor. Bangladeş Sınır Güvenlik Gücü (BGB) yetkilileri, sınırdan geçenlerin durumunun değerlendirilmesi için Hindistan Sınır Güvenlik Gücü (BSF) ile ortak bir komisyon kurulmasını talep etti. Ancak BSF, bu talebi henüz yanıtsız bıraktı. Bu durum, bölgedeki insani yardım kuruluşlarının endişelerini artırdı. Sınır Tanımayan Doktorlar ve Kızılhaç gibi örgütler, mahsur kalanların temel ihtiyaçlarına erişiminin giderek zorlaştığını rapor ediyor.
Bölgesel Boyut
Bu kriz, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Güney Asya bölgesinin genel istikrarını da etkiliyor. Hindistan'ın bu politikası, Bangladeş'teki siyasi gruplar tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina, son açıklamasında, "Bu uygulama iki ülke arasındaki kardeşlik bağlarını zedeliyor. Biz, Hindistan'ın bu konuda daha insani bir yaklaşım benimsemesini bekliyoruz" dedi. Hindistan ise, sınırdışı işlemlerinin yasal olduğunu ve ülke güvenliği için gerekli olduğunu savunuyor. Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar, "Yasa dışı göç, ulusal güvenliğimiz için ciddi bir tehdit. Bu operasyonlar yargı kararları ve mevcut yasalar çerçevesinde yürütülmektedir" şeklinde konuştu. Bölgedeki diğer ülkeler, özellikle Myanmar ve Nepal, bu durumu endişeyle izliyor. Myanmar'ın Rakhine eyaletinden kaçan Rohingya Müslümanlarının Bangladeş'teki kamplarda yaşadığı sorunlar da bu krizi daha da karmaşık hale getiriyor. Uzmanlar, Hindistan'ın politikasının bölgedeki etnik gerilimleri artırabileceği ve Güney Asya'da yeni bir mülteci krizine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Bangladeş sınırındaki bu gerilim, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve kültürel bağlara sahiptir; özellikle Myanmar'daki Rohingya Müslümanlarına yönelik insani yardım konusunda işbirliği yapmıştır. Bu kriz, bölgede istikrarsızlığa yol açabilir ve Türkiye'nin insani yardım çabalarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Hindistan'ın bu politikası, uluslararası hukuk açısından tartışmalıdır ve Türkiye'nin de benzer şekilde sınırdışı politikaları uyguladığı ülkelerle kıyaslanabilir. Ankara'nın, Dakka yönetimine diplomatik destek vererek bölgesel istikrarı teşvik etmesi, Türk dış politikasının insani ve hukuki hassasiyetleriyle uyumlu olacaktır. Bu olay aynı zamanda, göçmen krizlerinin küresel yönetişimi konusunda Birleşmiş Milletler gibi platformlarda Türkiye'nin sesini yükseltmesi için bir fırsat sunmaktadır.
