Hindistan, 6-14 Ağustos 2024 tarihleri arasında Tamil Nadu eyaletinin Sulur kentinde çok uluslu hava tatbikatı Tarang Shakti'ye ev sahipliği yaptı. Tatbikata Avustralya, Fransa, Almanya, Japonya, İngiltere, ABD, Singapur, BAE ve İspanya gibi ülkelerden hava kuvvetleri katıldı. Hindistan Hava Kuvvetleri (IAF), tatbikatı iki aşamalı olarak planladı: ilk aşama 6-14 Ağustos'ta Sulur'da, ikinci aşama ise 30 Ağustos-13 Eylül'de Rajasthan'daki Jodhpur hava üssünde gerçekleştirilecek. Tatbikat, Hindistan'ın savunma diplomasisindeki çok yönlülüğünü ve uluslararası ortaklarla operasyonel uyumunu sergiliyor.
Tatbikatın Arka Planı ve Katılımcılar
Tarang Shakti, Hindistan'ın bugüne kadar düzenlediği en büyük çok uluslu hava tatbikatı olma özelliğini taşıyor. İlk aşamaya Avustralya, Fransa, Almanya, Japonya, İngiltere, ABD, Singapur, BAE ve İspanya'dan toplam 67 uçak ve 1.500'den fazla personel katıldı. Hindistan tarafından Su-30MKI, Tejas, Rafale, Jaguar, MiG-29 ve C-17 gibi çeşitli uçaklar görev aldı. Tatbikatın ikinci aşamasında ise Su-30MKI, Tejas, MiG-29, Jaguar, C-17 ve IL-78 gibi uçaklar yer alacak. Fransa, Almanya, Japonya, İngiltere, ABD ve Singapur'un yanı sıra BAE ve İspanya da ikinci aşamaya katılacak. Tatbikat, hava muharebe tatbikatları, arama-kurtarma operasyonları, insani yardım ve afet yardımı (HADR) gibi çeşitli alanlarda işbirliğini içeriyor. Hindistan Hava Kuvvetleri Komutanı Air Chief Marshal V.R. Chaudhari, tatbikatın amacının ortak operasyonel prosedürleri geliştirmek ve karşılıklı anlayışı artırmak olduğunu belirtti.
Tatbikatın ilk aşaması, Hindistan'ın güneyinde stratejik konumdaki Sulur üssünde gerçekleşirken, ikinci aşamanın Pakistan sınırına yakın Jodhpur'da yapılacak olması dikkat çekiyor. Bu konumlandırma, Hindistan'ın hem Hint Okyanusu hem de kara sınırlarındaki güvenlik dinamiklerini tatbikatla bütünleştirme çabası olarak yorumlanabilir. Tatbikata katılan ülkelerin çeşitliliği, Hindistan'ın Batılı müttefikler, Asya-Pasifik ortakları ve Körfez ülkeleriyle aynı anda askeri işbirliği yapabildiğini gösteriyor. Özellikle Çin ile süregelen sınır anlaşmazlıkları ve Rusya ile geleneksel ilişkiler bağlamında, Hindistan'ın çok vektörlü dış politikası bu tatbikatta somutlaşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tarang Shakti, Hint-Pasifik bölgesinde artan jeopolitik rekabetin gölgesinde gerçekleşiyor. Hindistan'ın Quad ülkeleriyle (ABD, Japonya, Avustralya) ve aynı zamanda Avrupa ülkeleriyle tatbikat yapması, Yeni Delhi'nin çok taraflı güvenlik mimarisine verdiği önemi gösteriyor. Tatbikat, Hindistan'ın "Act East" politikası ve Hint Okyanusu'ndaki deniz güvenliği stratejileriyle uyumlu. Ayrıca, BAE ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleriyle savunma ilişkilerini derinleştirmesi, Hindistan'ın enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından önemli.
Çin'in Hint-Pasifik'te artan askeri varlığı ve Pakistan ile geleneksel ittifakı, Hindistan'ı çok taraflı tatbikatlarla dengeler oluşturmaya yönlendiriyor. Tatbikat, aynı zamanda Hindistan'ın yerli savunma sanayisini (Tejas savaş uçağı gibi) sergilemesi için bir platform işlevi görüyor. Hint Hava Kuvvetleri'nin interoperability (birlikte çalışabilirlik) kapasitesini artırması, olası ortak operasyonlarda kritik önem taşıyor. Rusya'nın tatbikata gözlemci olarak katılmaması ise, Hindistan'ın Batı ile ilişkilerini dengeleme çabası olarak okunabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın çok uluslu Tarang Shakti tatbikatı, Türkiye'nin savunma diplomasisi ve Hint-Pasifik stratejisi açısından dolaylı ama önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, son yıllarda savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltıp ihracatçı konuma gelirken, Hindistan gibi büyük pazarlarda rekabet ediyor. Hindistan'ın Batılı ve Asyalı ortaklarla askeri entegrasyonu, Türk savunma ürünlerinin bu pazarlarda karşılaşabileceği rekabeti artırabilir. Öte yandan, Türkiye'nin kendi çok taraflı tatbikatları (örneğin EFES, Anadolu Kartalı) ve savunma işbirlikleri için bir model oluşturabilir. Ayrıca, Hint-Pasifik'te artan çok kutupluluk, Türkiye'nin bölgesel güç olarak konumlanma çabalarını etkileyebilir. Türkiye'nin Pakistan ile yakın ilişkileri ve Hindistan ile dengeli politikası, bu tür tatbikatların bölgesel güvenlik dinamiklerine etkisini izlemesini gerektiriyor.
