Hindistan ve Myanmar arasındaki savunma diyaloğunun üçüncü turu, sınır güvenliği endişelerinin gölgesinde, Hindistan'ın kuzeydoğusundaki Assam eyaletinin Guwahati kentinde yapılacak. Görüşmeler, iki ülke arasındaki 1.600 kilometrelik dağlık sınır boyunca artan güvenlik tehditlerine odaklanacak.
Diyaloğun Arka Planı ve Bölgesel Güvenlik Dinamikleri
Hindistan ve Myanmar arasındaki savunma diyaloğu, iki komşu ülke arasında savunma işbirliğini derinleştirmek ve ortak güvenlik endişelerini ele almak amacıyla kurulmuş bir platform. İlk toplantı 2019'da Naypyidaw'da, ikincisi ise 2021'de Yeni Delhi'de yapılmıştı. Üçüncü toplantının Guwahati'de yapılacak olması, Hindistan'ın kuzeydoğu bölgesine yönelik artan ilgisini gösteriyor. Assam, Arunachal Pradesh, Nagaland ve Mizoram gibi eyaletler, Myanmar ile uzun bir sınırı paylaşıyor. Bu sınır, uyuşturucu kaçakçılığı, silah ticareti, insan kaçakçılığı ve isyancı grupların sığınak olarak kullanması gibi sorunlarla mücadele ediyor. Özellikle 2021'de Myanmar'da yaşanan askeri darbenin ardından bölgede istikrarsızlık arttı; darbe karşıtı direniş grupları ve etnik silahlı örgütler sınır bölgelerinde faaliyetlerini yoğunlaştırdı. Hindistan, Myanmar'daki iç savaşın kendi topraklarına sıçramasını engellemek ve sınır güvenliğini sağlamak için Myanmar ordusuyla diyalog sürdürüyor. Ancak aynı zamanda demokrasi yanlısı gruplarla da temas kurma arayışında. Diyalogda, sınır yönetimi, istihbarat paylaşımı, ortak devriyeler ve savunma sanayi işbirliği gibi konuların ele alınması bekleniyor. Hindistan, Myanmar'a askeri eğitim ve teçhizat desteği sağlıyor; ayrıca Kaladan Nehri projesi gibi altyapı projeleriyle bölgede etkisini artırmaya çalışıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan-Myanmar savunma diyaloğu, daha geniş bir jeopolitik bağlamda da değerlendirilmeli. Çin, Myanmar üzerinde önemli bir etkiye sahip; ekonomik yatırımlar ve altyapı projeleriyle ülkedeki nüfuzunu artırıyor. Hindistan ise Çin'in bölgedeki genişlemesine karşı bir denge unsuru olarak Myanmar ile ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor. Bu diyalog, Hindistan'ın 'Doğu Politikası' (Act East Policy) kapsamında Güneydoğu Asya ile bağlantılarını derinleştirme çabasının bir parçası. Ayrıca, ASEAN ile ilişkilerde Myanmar bir köprü rolü üstlenebilir. Ancak Myanmar'daki insan hakları ihlalleri ve darbe sonrası baskılar, Hindistan'ın bu ülkeyle savunma işbirliğini uluslararası alanda eleştirilere açık hale getiriyor. Batılı ülkeler, Myanmar ordusuna yönelik yaptırımları artırırken Hindistan'ın askeri diyaloğu sürdürmesi, insan hakları savunucuları tarafından eleştiriliyor. Öte yandan, Hindistan'ın sınır güvenliği ve kuzeydoğu eyaletlerindeki istikrar için Myanmar ile işbirliğine ihtiyacı var. Diyalog, aynı zamanda Bangladeş ve Tayland gibi diğer bölge ülkelerini de dolaylı olarak etkileyebilir; zira Myanmar krizi bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Toplantıda, mülteci akınları ve insani yardım koridorları gibi konuların da gündeme gelmesi muhtemel.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Myanmar savunma diyaloğu, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, Asya-Pasifik'teki güç dengeleri ve bölgesel istikrar açısından dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, son yıllarda Asya'ya açılım politikası kapsamında bölge ülkeleriyle savunma ve ekonomi ilişkilerini geliştiriyor. Hindistan ile savunma sanayi işbirliği potansiyeli var; ayrıca Myanmar ile diplomatik ilişkiler mevcut. Bölgedeki istikrarsızlık, küresel ticaret yollarını ve enerji güvenliğini etkileyebilir. Türkiye, ASEAN ile diyalog ortaklığı ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyeliği aracılığıyla Myanmar'daki insani krize çözüm arayışlarında rol oynayabilir. Ancak öncelikli olarak Türkiye, kendi bölgesel dinamiklerine odaklanmış durumda; bu gelişme, Türk dış politikası için acil bir mesele teşkil etmiyor. Yine de çok kutuplu dünyada Asya'daki ittifaklar, Türkiye'nin stratejik konumunu dolaylı olarak etkileyebilir.
