Kanada'nın Hindistan Yüksek Komiseri Christopher Cooter, Hindistan ile Kanada arasında müzakere edilen Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın (CEPA) bu yıl sonuna kadar tamamlanacağını ve Başbakan Narendra Modi'nin aralık ayında Kanada'ya yapmayı planladığı ziyaret sırasında imzaya hazır olacağını bildirdi. Cooter, The Hindu gazetesinin düzenlediği 'The Hindu Mind' etkinliğinde yaptığı konuşmada, anlaşmanın iki ülke arasındaki ticari ve yatırım ilişkilerini güçlendireceğini vurguladı.
Anlaşmanın Arka Planı ve Müzakereler
Hindistan ve Kanada, 2010 yılından bu yana aralıklı olarak sürdürülen CEPA müzakerelerini hızlandırma kararı almıştı. Özellikle 2022'de iki ülke arasındaki ticaret hacminin 8 milyar doları aşması ve karşılıklı yatırımların artması, anlaşmanın önemini ortaya koydu. Cooter, görüşmelerin son aşamaya geldiğini ve teknik heyetlerin detaylar üzerinde çalıştığını belirtti. Anlaşma kapsamında mal ve hizmet ticaretinde gümrük tarifelerinin düşürülmesi, yatırımların korunması, fikri mülkiyet hakları ve e-ticaret gibi alanlarda düzenlemeler öngörülüyor.
Kanada Yüksek Komiseri, Başbakan Modi'nin aralık ayındaki ziyaretinin iki ülke ilişkilerinde bir dönüm noktası olacağını ifade etti. Ziyaret sırasında sadece ticaret anlaşmasının imzalanması değil, aynı zamanda eğitim, teknoloji, tarım ve iklim değişikliği gibi alanlarda işbirliği mutabakat zabıtlarının da imzalanması bekleniyor. Hindistan'ın Kanada ile ticaretini çeşitlendirme ve Kuzey Amerika pazarına daha fazla erişim sağlama hedefi, anlaşmanın itici gücü olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan-Kanada ilişkileri, son yıllarda bazı siyasi gerilimlere rağmen ekonomik işbirliği ekseninde ilerliyor. 2023'te yaşanan diplomatik kriz, iki ülke arasındaki ticaret müzakerelerini yavaşlatmıştı. Ancak her iki taraf da ekonomik çıkarların siyasi anlaşmazlıkların gölgesinde kalmaması gerektiği konusunda hemfikir. Kanada, Hint-Pasifik bölgesinde etkinliğini artırmak ve Çin'e olan bağımlılığını azaltmak için Hindistan ile ilişkilerini derinleştirmek istiyor. Hindistan ise Batı ile ticari bağlarını güçlendirerek ekonomik büyümesini desteklemeyi amaçlıyor.
Küresel tedarik zincirlerindeki kaymalar ve jeopolitik rekabet, orta ölçekli güçler arasındaki ticaret anlaşmalarını daha da önemli hale getiriyor. Hindistan'ın Kanada ile imzalayacağı CEPA, Asya-Pasifik bölgesindeki ticaret mimarisini de etkileyebilir. Ayrıca anlaşma, Kanada'nın Hint-Pasifik stratejisinin ekonomik ayağını oluşturuyor ve bölgede kurallara dayalı ticaret düzenini destekliyor. Hindistan'ın diğer Batılı ülkelerle yürüttüğü benzer müzakereler (AB, İngiltere, Avustralya) göz önüne alındığında, Kanada anlaşması Hindistan'ın dış ticaret politikasında önemli bir test olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan ile Kanada arasındaki ticaret anlaşması, doğrudan Türkiye'yi hedeflemese de küresel ticaret dengeleri ve Türkiye'nin ihracat pazarları açısından dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, Kanada ile serbest ticaret anlaşması müzakerelerini 2010'dan bu yana sürdürüyor ancak henüz sonuçlandıramadı. Hindistan'ın Kanada ile anlaşma imzalaması, Türkiye'nin Kanada pazarındaki rekabet gücünü olumsuz etkileyebilir; özellikle tekstil, otomotiv yan sanayi ve tarım ürünlerinde. Öte yandan Türkiye, Asya-Pasifik'e yönelik ticaret stratejisini çeşitlendirme çabasında Hindistan ile ilişkilerini de güçlendiriyor. Ankara'nın, Yeni Delhi ile ticaret ve yatırım anlaşmaları yoluyla bu dinamikten faydalanması mümkün. Ayrıca Kanada'nın Hint-Pasifik'te artan varlığı, NATO müttefiki olarak Türkiye ile Kanada arasındaki siyasi diyaloğu da etkileyebilir.
