Yaklaşık 1,5 milyar nüfuslu Hindistan, uzun yıllar büyüyen ekonomisini kömürle besledi. Ancak son iki yılda çarpıcı bir değişim yaşandı: Yenilenebilir enerji kapasitesindeki hızlı artış, kömür kullanımındaki büyümeyi durdurdu. Bu gelişme, dünyanın en büyük kömür tüketicilerinden birinde enerji dönüşümünün artık somut sonuçlar ürettiğini gösteriyor.
Yenilenebilir Enerjide Rekor Büyüme
Hindistan, 2022'den bu yana güneş ve rüzgar enerjisi kurulu gücünde rekor artışlar kaydetti. Ülke, 2030 yılına kadar 500 gigawatt yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda devlet destekli programlar, özel sektör yatırımları ve uluslararası finansman harekete geçirildi. Özellikle güneş enerjisi, Rajasthan, Gujarat ve Karnataka gibi eyaletlerde büyük ölçekli projelerle hızla yaygınlaşıyor.
Hindistan hükümeti, elektrik şebekesini güçlendirmek ve depolama kapasitesini artırmak için de adımlar attı. Bu sayede yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik, kömür santrallerinin yerini almaya başladı. Enerji uzmanları, kömür talebindeki durgunluğun arkasında yatan temel nedenin, yenilenebilir enerjinin maliyet etkinliği olduğunu belirtiyor.
Kömürün Payı Azalıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Hindistan'da kömürden elektrik üretimi 2023'te bir önceki yıla kıyasla neredeyse sabit kaldı. Toplam elektrik üretimi içinde kömürün payı yüzde 75'ten yüzde 70'e geriledi. Bu düşüş, ülkenin artan elektrik talebini yenilenebilir kaynaklardan karşılamaya başladığını gösteriyor.
Kömür madenciliği ve ithalatı da yavaşladı. Hindistan, dünyanın en büyük kömür ithalatçılarından biriydi; ancak yerli üretim ve yenilenebilir enerji, ithalata olan bağımlılığı azalttı. Bu durum, küresel kömür piyasalarında da fiyat baskısı yarattı.
Küresel İklim Hedefleri İçin Umut
Hindistan'ın bu başarısı, küresel iklim hedefleri açısından kritik önem taşıyor. Dünyanın en kalabalık ülkelerinden birinin kömür bağımlılığını kırması, diğer gelişmekte olan ülkelere de örnek olabilir. Ancak uzmanlar, kömürün tamamen terk edilmesinin zaman alacağını ve enerji arz güvenliği için kömürün hâlâ yedek kapasite olarak tutulduğunu vurguluyor.
Hindistan'ın yenilenebilir enerji devrimi, aynı zamanda ekonomik bir dönüşümü de beraberinde getiriyor. Yeni iş imkânları yaratılıyor, enerji maliyetleri düşüyor ve hava kirliliği azalıyor. Ancak şebeke altyapısı ve depolama yatırımları gibi zorluklar devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'da kömürün dizginlenmesi, Türkiye için de önemli dersler içeriyor. Türkiye, elektrik üretiminde kömürün payını azaltma ve yenilenebilir enerjiyi artırma hedefi doğrultusunda benzer adımlar atıyor. Hindistan örneği, güneş ve rüzgar yatırımlarının hızla artırılmasının kömür talebini durdurabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin enerji ithalat bağımlılığını azaltması ve iklim hedeflerine ulaşması için yenilenebilir enerjiye yönelik teşviklerini sürdürmesi kritik. Ayrıca, Hindistan'ın başarısı, küresel kömür fiyatlarını düşürerek Türkiye'nin enerji maliyetlerine olumlu yansıyabilir.
