Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Asya-Pasifik bölgesindeki etkinliğini artırmayı amaçlayan "Act East" (Doğuya Açılma) politikası kapsamında Endonezya'nın başkenti Cakarta'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında Modi, Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto ile bir araya gelerek ikili ilişkileri çeşitli alanlarda ilerletmeyi hedefledi. Modi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Bu ortaklığı farklı sektörlerde daha da ileri taşımak için Sayın Başkan ile görüşmeler yapmayı dört gözle bekliyorum" ifadelerini kullandı. Ziyaret, Hindistan'ın ASEAN ülkeleriyle bağlarını güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Modi ve Subianto arasındaki görüşmelerde, ticaret, yatırım, savunma iş birliği ve deniz güvenliği başta olmak üzere birçok konu masaya yatırıldı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi son yıllarda istikrarlı bir şekilde artış gösterirken, 2023 yılında yaklaşık 30 milyar dolar seviyesine ulaştı. Hindistan, Endonezya'nın en büyük beşinci ticaret ortağı konumunda bulunuyor. Özellikle palmiye yağı, kömür ve doğal gaz ithalatı, Hindistan'ın Endonezya ile ticaretinde önemli bir yer tutuyor.
Görüşmelerde ayrıca, Hindistan'ın Endonezya'ya savunma ekipmanı satışı ve ortak askeri tatbikatlar gibi alanlarda iş birliğinin artırılması ele alındı. Her iki ülke de Hint Okyanusu'nda deniz güvenliği konusunda ortak çıkarlara sahip. Endonezya, Malakka Boğazı gibi stratejik su yollarına ev sahipliği yaparken, Hindistan da bölgede Çin'in artan etkisine karşı dengeleyici bir güç olarak öne çıkmayı hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Modi'nin Endonezya ziyareti, yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, aynı zamanda bölgesel jeopolitik dengeler açısından da kritik bir öneme sahip. ASEAN üyesi olan Endonezya, Güneydoğu Asya'daki en büyük ekonomi ve bölgesel lider konumunda. Hindistan'ın "Act East" politikası, ASEAN ülkeleriyle ekonomik ve stratejik bağları derinleştirerek Çin'in bölgesel etkisine karşı bir alternatif yaratmayı amaçlıyor.
Son dönemde Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki iddialı politikaları ve Hint Okyanusu'ndaki artan deniz varlığı, Hindistan ve Endonezya'yı birbirine daha da yakınlaştırdı. İki ülke, geçtiğimiz yıl ortak bir deniz güvenliği diyaloğu başlatmış ve sivil nükleer enerji iş birliği anlaşması imzalamıştı. Ayrıca, Endonezya'nın Pasifik'e kıyısı olan ülkelerle ilişkileri ve Hint-Pasifik stratejisindeki rolü, Hindistan için kritik bir önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Endonezya yakınlaşması, Türkiye'nin Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik ve diplomatik çıkarları açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Endonezya, Müslüman nüfus yoğunluğu ve stratejik konumuyla Türkiye için potansiyel bir iş birliği ortağıyken, Hindistan ile güçlenen bağlar bölgesel güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle ticaretini artırma hedefi doğrultusunda, bu gelişme alternatif ortaklık fırsatlarını gündeme getirebilir. Ancak Türkiye'nin Çin ve Rusya ile ilişkileri dikkate alındığında, Hindistan'ın bölgesel yükselişi karşısında dengeli bir yaklaşım benimsemesi muhtemeldir.
