ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS), Cuma günü yaptığı açıklamayla, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin kaybolması durumunda müdahale süreçlerini iyileştirmeyi amaçlayan yeni bir federal inisiyatifi duyurdu. Bu program, kayıp otizmli bireylerin hızlı ve etkili bir şekilde bulunmasını sağlamak için Adalet Bakanlığı (DOJ) ve Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ile ortaklaşa yürütülecek. Girişim, otizmli bireylerin ailelerinin ve bakıcılarının sıkça dile getirdiği, bu bireylerin kaybolduğunda standart prosedürlerin yetersiz kaldığı yönündeki endişelere yanıt olarak hayata geçiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Otizmli bireyler, çevresel uyaranlara farklı tepkiler verebildikleri ve iletişim güçlükleri yaşayabildikleri için kaybolduklarında ciddi risklerle karşı karşıya kalıyor. Standart kayıp kişi uyarı sistemleri (AMBER Alert gibi) genellikle çocuk kaçırma vakalarına odaklanırken, otizmli bireylerin kaybolması farklı bir yaklaşım gerektiriyor. Bu nedenle HHS, özel eğitimli ekiplerin ve toplum tabanlı kaynakların devreye sokulmasını öngören yeni bir model geliştirdi. Program kapsamında, yerel kolluk kuvvetlerine otizmli bireylerle iletişim kurma ve onları arama konusunda özel eğitimler verilecek. Ayrıca, kayıp vakalarının bildirilmesi ve koordinasyonu için ulusal bir veri tabanı oluşturulacak. HHS Sekreteri Xavier Becerra, yaptığı açıklamada, 'Otizmli bireylerin kaybolması, aileleri için tarifsiz bir acıdır. Bu inisiyatifle, onları güvenle evlerine döndürmek için gereken adımları atıyoruz' dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu girişim, ABD'de otizm tanısı konan çocuk sayısının artmasıyla birlikte giderek daha önemli hale gelen bir sorunu ele alıyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, her 36 çocuktan biri otizm spektrum bozukluğu tanısı alıyor. Bu oran, son yıllarda istikrarlı bir artış gösteriyor. Otizmli bireylerin kaybolma vakaları, hem kentsel hem de kırsal bölgelerde sıkça yaşanıyor ve özellikle suya yakın bölgelerde veya yoğun trafikli yollarda ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. HHS'nin bu adımı, Birleşik Krallık, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerde uygulanan benzer programlarla da paralellik gösteriyor. Uluslararası alanda otizmli bireylerin haklarına yönelik farkındalık artarken, kayıp vakalarına özel müdahale protokollerinin oluşturulması, toplumların bu alandaki duyarlılığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de otizmli bireylerin sayısı ve ailelerin karşılaştığı zorluklar, benzer bir ihtiyacı ortaya koyuyor. Türkiye'de henüz kayıp otizmli bireylere özel bir uyarı sistemi bulunmuyor; ancak Sağlık Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın otizm eylem planları kapsamında farkındalık çalışmaları yürütülüyor. ABD'nin bu girişimi, Türkiye'deki ilgili kurumlara örnek teşkil edebilir ve gelecekte benzer bir sistemin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin engelli bireylerin hakları konusunda uluslararası sözleşmelere taraf olduğu düşünüldüğünde, bu tür uygulamaların yaygınlaşması, toplumsal farkındalığın artmasına da katkı sağlayacaktır.
