ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, orduda terfi süreçlerinde ideolojik yaklaşımını savunarak, bu politikaların askere alımı güçlendirdiğini öne sürdü. Hegseth, subay terfilerinde liyakat yerine ideolojik uyumu öne çıkardığı iddialarına yanıt olarak, "Bu yaklaşım ordunun savaş kabiliyetini artırıyor" dedi. Ancak kamuoyu araştırmaları, ordunun askere alım ve moral sorunlarına dair endişelerin sürdüğünü gösteriyor.
Hegseth'in Terfi Politikaları ve 'Cam Tavan' Söylemi
Savunma Bakanı Pete Hegseth, göreve geldiğinden bu yana orduda köklü değişiklikler yapma sözü verdi. Hegseth, "brass ceiling" (subaylar arasındaki görünmez terfi engeli) olarak adlandırdığı yapıyı kırmakla övünüyor. Ona göre, önceki yönetimlerin çeşitlilik ve kapsayıcılık politikaları, terfileri siyasileştirmiş ve liyakatı zayıflatmıştı. Hegseth, "Artık subaylar sadece savaşma becerilerine göre değerlendiriliyor" diyerek, ideolojik testlerin kaldırıldığını savunuyor.
Ancak eleştirmenler, Hegseth'in kendisinin de ideolojik bir eleme yaptığını, muhafazakâr görüşlere yakın subayları terfi ettirirken, farklı düşünenleri tasfiye ettiğini belirtiyor. Özellikle üst düzey general ve amiral atamalarında, Hegseth'in kişisel sadakat ve siyasi uyum aradığı iddiaları Washington'da yankı buluyor.
Pentagon kaynaklarına göre, son altı ayda bir düzineden fazla üst rütbeli subayın görevden alındığı veya emekliliğe zorlandığı bildiriliyor. Bu subayların çoğu, önceki yönetim döneminde çeşitlilik programlarında görev almış isimler. Hegseth, bu değişiklikleri "ordunun siyasetten arındırılması" olarak nitelendiriyor.
Asker Alımı ve Moral: Anketler Ne Diyor?
Hegseth, terfi politikalarının askere alımı olumlu etkilediğini savunurken, bağımsız anketler aksini gösteriyor. Askeri personel arasında yapılan son araştırmalar, özellikle genç subaylar arasında moralin düşük olduğunu ve ordudan ayrılma niyetinin arttığını ortaya koyuyor. 2024 sonunda yapılan bir ankete göre, subayların %40'ı önümüzdeki iki yıl içinde ordudan ayrılmayı düşünüyor. Bu oran, son on yılın en yükseği.
Ayrıca askere alım rakamları da istenen seviyeye ulaşmış değil. 2024 mali yılında ABD ordusu, hedeflediği 65.000 askerin yalnızca 55.000'ini kaydedebildi. Uzmanlar, bunun nedenleri arasında ekonomik koşullar, artan siyasi kutuplaşma ve ordunun içindeki ideolojik çatışmaları gösteriyor. Hegseth'in iddialarının aksine, terfi politikalarındaki değişikliklerin askere alımı artırdığına dair somut bir kanıt bulunmuyor.
Pentagon sözcüsü, konuya ilişkin sorulara "Bakan Hegseth, ordunun savaşma kabiliyetini her şeyin üstünde tutuyor" yanıtını verdi. Ancak askeri analistler, ideolojik terfilerin uzun vadede ordunun profesyonelliğine zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ordusundaki bu iç tartışma, NATO ve müttefikler tarafından da yakından takip ediliyor. ABD'nin askeri liderliği, Avrupa'daki güvenlik mimarisinin temel taşı. Hegseth'in politikaları, özellikle Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve Orta Doğu'daki istikrarsızlık ortamında, ABD'nin caydırıcılığını zayıflatabilir. Avrupalı müttefikler, Washington'dan gelen sinyalleri dikkatle izliyor; zira ABD ordusundaki moral ve verimlilik, ittifakın kolektif savunma kapasitesini doğrudan etkiliyor.
Öte yandan, Çin ve Rusya gibi rakipler, ABD ordusundaki iç çekişmeleri propaganda malzemesi olarak kullanabilir. Askeri uzmanlar, ordunun siyasallaşmasının, özellikle genç subaylar arasında kurumsal bağlılığı azalttığını ve bunun da savaş zamanı etkinliği düşürebileceğini belirtiyor. Hegseth'in reformları, kısa vadede siyasi bir zafer gibi görünse de, uzun vadede ABD'nin küresel askeri üstünlüğüne gölge düşürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Savunma Bakanı Hegseth'in ordudaki terfi politikalarını ideolojik eksene kaydırması, Türkiye için dolaylı ama önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, NATO içinde ABD ile zaman zaman görüş ayrılıkları yaşasa da, ittifakın askeri etkinliği Ankara'nın güvenlik çıkarları için kritik. ABD ordusundaki moral ve verimlilik düşüşü, NATO'nun caydırıcılığını zayıflatarak Türkiye'nin çevresindeki güvenlik risklerini artırabilir. Ayrıca, ABD'nin askeri kararlarındaki ideolojik sapma, Türkiye'nin savunma sanayii iş birliklerini ve ortak tatbikatları etkileyebilir. Türkiye, bu süreçte kendi askeri reformlarını ve ittifak içi dengeleri dikkatle yönetmeli.
