ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa’daki Amerikan askeri varlığının kapsamlı bir şekilde gözden geçirileceğini duyurdu. Hegseth, yaptığı açıklamada, altı ay sürecek bu incelemenin ABD’nin NATO müttefikleriyle koordinasyon içinde yürütüleceğini belirtti. Hegseth, NATO’nun İran’a yönelik politikasını “utanç verici” olarak nitelendirirken, Avrupa’daki sosyal meselelere de sert eleştiriler yöneltti.
Gelişmenin Arka Planı
Hegseth’in açıklamaları, Brüksel’de düzenlenen NATO Savunma Bakanları Toplantısı sırasında geldi. Toplantıda, Ukrayna’daki savaşın ardından NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve savunma harcamalarının artırılması gibi konular ele alındı. Hegseth, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının, değişen tehdit algısına göre yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı. Şu anda ABD’nin Avrupa’da yaklaşık 100 bin askeri bulunuyor. Bu sayı, Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte önemli ölçüde artmıştı.
Hegseth, NATO’nun İran’a karşı tutumunu eleştirirken, ittifakın Tahran’ın bölgesel faaliyetlerine karşı yeterince sert bir duruş sergilemediğini iddia etti. Hegseth’e göre, NATO ülkeleri İran’ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler karşısında “pasif” kalmıştı. Ayrıca, Avrupa’daki sosyal politikaları hedef alan Hegseth, “Avrupa’nın sosyalist eğilimleri, savunma kapasitesini zayıflatıyor” ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hegseth’in bu açıklamaları, ABD’nin Avrupa’daki askeri taahhütlerine ilişkin belirsizlikleri artırdı. Analistler, gözden geçirme sürecinin sonunda ABD’nin Avrupa’dan asker çekme olasılığının düşük olduğunu, ancak kuvvet yapılanmasında önemli değişiklikler olabileceğini belirtiyor. Özellikle Doğu Avrupa’daki NATO ülkeleri, ABD’nin varlığının azaltılması durumunda Rusya karşısında daha savunmasız kalacakları endişesi taşıyor.
NATO cephesinde ise Hegseth’in İran eleştirileri, ittifak içinde farklı yorumlara yol açtı. Bazı Avrupalı diplomatlar, NATO’nun temel görevinin Avrupa-Atlantik bölgesinin savunması olduğunu, İran gibi konuların daha çok ABD’nin inisiyatifinde ele alınması gerektiğini savunuyor. Ancak Hegseth, küresel tehditlerin birbirinden ayrılamayacağını ve NATO’nun daha proaktif bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının gözden geçirilmesi, Türkiye’nin güvenlik politikaları açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye, NATO’nun güney kanadında kilit bir ülke konumunda ve ABD’nin İncirlik Üssü gibi kritik askeri tesislere ev sahipliği yapıyor. Hegseth’in İran’a yönelik sert söylemi, Türkiye’nin İran ile olan ekonomik ve enerji ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, ABD’nin Avrupa’daki varlığının azalması, Türkiye’nin bölgesel nüfuzunu artırabilir, ancak aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki dengeleri de değiştirebilir. Türkiye, NATO içindeki konumunu korurken, bu tür değişikliklere karşı esnek bir strateji izlemek durumunda.
