Connecticut merkezli hedge fon Deccan Value Investors, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (SEC) yakın zamanda kaldırdığı sözde 'susturma kuralı' sonrasında, 2022 yılında SEC ile imzaladığı uzlaşma hakkında kamuoyu önünde sert açıklamalarda bulundu. Fon, SEC'in kendisine yönelttiği, iki üniversite bağış fonuna karşı güven yükümlülüğünü ihlal ettiği iddialarını kabul etmeden uzlaştığını, ancak düzenleyicinin getirdiği gizlilik hükmü nedeniyle bu konuda konuşamadığını belirtiyor. SEC'in Şubat 2024'te, uzlaşmalarda yatırımcıların iddialar hakkında konuşmasını yasaklayan 'susturma kuralı'nı kaldırmasının ardından fon, sessizliğini bozarak düzenleyicinin iddialarının asılsız olduğunu ve uzlaşmanın dava maliyetlerinden kaçınmak için yapıldığını savundu.
SEC İddiaları ve Uzlaşmanın Arka Planı
SEC, 2022 yılında Deccan Value Investors'ı, iki büyük üniversite bağış fonuna yönelik yatırım kararlarında çıkar çatışması yaşandığı ve güven yükümlülüğünün ihlal edildiği gerekçesiyle soruşturma başlatmıştı. İddialara göre fon, bu bağış fonlarına yatırım yaparken kendi portföyündeki diğer pozisyonları kayırmış ve müşterilerinin çıkarlarını yeterince gözetmemişti. SEC ile yapılan uzlaşma kapsamında Deccan, herhangi bir suçlama kabul etmeksizin 1 milyon dolar ceza ödemeyi ve belirli iç kontrolleri güçlendirmeyi kabul etti. Ancak uzlaşmanın bir parçası olarak, fon SEC'in soruşturması ve uzlaşmanın ayrıntıları hakkında kamuoyu önünde konuşmayı yasaklayan bir gizlilik hükmü imzalamıştı. Bu hüküm, SEC'in o dönemde sıkça kullandığı ve eleştirilere hedef olan 'susturma kuralı'nın bir parçasıydı.
Küresel ve Düzenleyici Boyut: SEC'in Gag Kuralı'nın Kaldırılması
SEC, uzun süredir uzlaşma anlaşmalarında kullandığı 'susturma kuralı' (gag rule) uygulamasını Şubat 2024'te resmen kaldırdı. Bu kural, şirketlerin veya bireylerin SEC ile uzlaştıklarında, düzenleyicinin iddiaları hakkında kamuoyu önünde konuşmasını yasaklıyordu. Kural, özellikle Serbest Bilgi Edinme Yasası (FOIA) çerçevesinde kamuoyunun bilgiye erişimini kısıtladığı ve hesap verebilirliği zedelediği gerekçesiyle eleştiriliyordu. SEC Başkanı Gary Gensler, kuralın kaldırılmasının 'şeffaflık ve adalet' adına önemli bir adım olduğunu belirtirken, Deccan gibi fonlar bu değişikliği kendi lehlerine bir fırsat olarak gördü. Deccan'ın avukatı yaptığı açıklamada, "Uzlaşma, dava masraflarından kaçınmak için yapıldı ve suçlamaları asla kabul etmedik. SEC'in susma zorunluluğu olmadan artık gerçekleri kamuoyuyla paylaşabiliyoruz" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki finans düzenleyicileri ve yatırım fonları için önemli bir emsal teşkil edebilir. ABD'de SEC'in 'susturma kuralı'nı kaldırması, düzenleyici otoriteler ile özel sektör arasındaki şeffaflık ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor. Türkiye'de Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) benzer uygulamaları bulunmamakla birlikte, yabancı yatırımcıların güven duygusunu etkileyen bu tür düzenlemelerin takip edilmesi, özellikle uluslararası fonların Türkiye'ye yönelik yatırım kararlarında dolaylı bir referans olabilir. Ayrıca, hedge fonların şeffaflık ve çıkar çatışması konularındaki duyarlılığı, Türkiye'deki kurumsal yatırımcıların yönetişim standartlarını iyileştirmesi açısından bir fırsat sunuyor.
