İngiltere'nin en büyük havalimanı Heathrow'da, hava trafik kontrol sistemindeki teknik arıza nedeniyle son iki günde 2 binden fazla uçuş iptal edildi veya gecikmeye uğradı. Olay, ülke genelindeki havalimanlarını felç ederken, yolcular saatlerce terminal binalarında mahsur kaldı. Yetkililer, arızanın ulusal hava trafik kontrol merkezindeki bir yazılım sorunundan kaynaklandığını açıkladı.
Heathrow'da Kaosun Perde Arkası
İngiltere'nin hava trafik kontrol hizmeti sağlayıcısı NATS (National Air Traffic Services), Pazartesi günü öğleden sonra sistemlerinde ciddi bir arıza tespit ettiğini duyurdu. Arıza nedeniyle uçuş planlama sistemi devre dışı kaldı ve kontrolörler uçakları manuel olarak yönlendirmek zorunda kaldı. Bu durum, başta Heathrow olmak üzere Gatwick, Manchester ve Stansted gibi büyük havalimanlarında yoğunluk yarattı.
Heathrow Havalimanı'ndan yapılan açıklamada, "Uçuşlarda ciddi aksamalar yaşanıyor. Yolcularımızdan uçuşlarının durumunu kontrol etmelerini ve havalimanına gelmeden önce havayolu şirketleriyle iletişime geçmelerini rica ediyoruz" denildi. Havayolu şirketleri British Airways, Ryanair ve easyJet, onlarca uçuşu iptal ettiğini ve alternatif düzenlemeler yapmaya çalıştığını bildirdi.
Yolcular ise terminal binalarında uzun kuyruklar oluşturdu. Bazı yolcular, "Böyle bir kaosu daha önce hiç görmedim. Saatlerdir burada bekliyoruz ve hiçbir yetkili bize bilgi vermiyor" diyerek tepki gösterdi. Heathrow'daki bazı terminal binalarında yiyecek ve içecek stokları tükendi, yolcular yerlere oturarak uçuşlarının yeniden planlanmasını bekledi.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
İngiltere'deki hava trafik kaosu, sadece ülke içi uçuşları değil, transatlantik ve Avrupa içi uçuşları da etkiledi. Avrupa hava sahasında yoğunluk yaşanırken, birçok uçuş rotasını değiştirmek zorunda kaldı. Uzmanlar, arızanın küresel havacılık ağı üzerinde zincirleme etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Asya'dan İngiltere'ye yapılan uçuşlarda rötarlar yaşanıyor.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), olayla ilgili soruşturma başlatıldığını ve arızanın kaynağının kısa sürede tespit edilmesi gerektiğini vurguladı. İngiltere Ulaştırma Bakanı, "Hava trafik kontrol sistemindeki bu arıza kabul edilemez. Konunun takipçisi olacağız ve benzer bir olayın tekrarlanmaması için gerekli adımları atacağız" açıklamasında bulundu.
Hava trafik kontrolörleri sendikası ise uzun süredir personel eksikliği ve altyapı yetersizliği konusunda uyarılarda bulunuyordu. Sendika temsilcileri, "Bu tür arızaların önlenmesi için acil yatırım yapılmalı. Aksi halde daha büyük felaketler yaşanabilir" dedi.
Olayın ardından İngiliz hükümeti, hava trafik kontrol sisteminin acilen gözden geçirileceğini ve siber saldırı ihtimalinin de araştırıldığını duyurdu. İlk bulgular, arızanın bir yazılım güncellemesi sırasında oluşan bir hatadan kaynaklandığını gösteriyor. Ancak yetkililer, kesin nedenin belirlenmesi için detaylı incelemenin sürdüğünü belirtti.
Heathrow'daki kaos, pandemi sonrası havacılık sektörünün toparlanma sürecinde yaşanan personel sıkıntıları ve altyapı sorunlarını bir kez daha gündeme getirdi. Uzmanlar, Avrupa genelinde hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyon ihtiyacına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki hava trafik kontrol arızası, Türk havacılık sektörü ve yolcuları için de önemli sonuçlar doğurabilir. Türk Hava Yolları'nın (THY) Londra Heathrow'a düzenlediği seferlerde iptal ve rötarlar yaşanabilir. Ayrıca, Avrupa hava sahasındaki yoğunluk nedeniyle Türkiye üzerinden yapılan transit uçuşlarda da aksamalar görülebilir. Bu olay, Türkiye'nin hava trafik kontrol altyapısının ne kadar güvenilir olduğunu sorgulatırken, İstanbul Havalimanı gibi merkezlerin alternatif rolünü güçlendirebilir. Türkiye, benzer bir krizde hava sahasını daha etkin yönetmek için acil eylem planlarını gözden geçirmeli.
