Haiti'de güvenlik krizi derinleşiyor. Savunma Bakanlığı'na yeni atanan Genelkurmay Başkanı, başkent Port-au-Prince'te silahlı kişilerce kaçırıldı. Yetkililer, olayın dün sabah saatlerinde bakanlık binası yakınlarında meydana geldiğini doğruladı. Üst düzey güvenlik yetkilisine yönelik bu saldırı, ülkede kontrolden çıkan çete şiddetinin en son örneği olarak kayıtlara geçti.
Kaçırma Olayı ve Arka Planı
Kaçırılan isim, kısa süre önce Savunma Bakanı Jean Michel Moïse'in genelkurmay başkanı olarak atanan ve aynı zamanda tanınmış bir güvenlik uzmanı olan Lionel Lazarre. Lazarre, daha önce Haiti Ulusal Polisi'nde üst düzey görevlerde bulunmuş ve çete karşıtı operasyonlarda aktif rol almıştı. Görgü tanıkları, Lazarre'in aracının bakanlık binası önünde bir grup silahlı kişi tarafından durdurulduğunu ve zorla başka bir araca bindirilerek götürüldüğünü aktarıyor. Olay yerine gelen güvenlik güçleri, saldırganların izini kaybetti.
Haiti hükümeti, Lazarre'in sağ salim kurtarılması için geniş çaplı bir operasyon başlattığını duyurdu. Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, kaçıranların kimliği henüz tespit edilemezken, olayın faillerinin adalet önüne çıkarılacağı belirtildi. Ancak ülkede faaliyet gösteren çetelerin hükümetin denetimini aşan bir güce ulaştığı, bu tür eylemlerin cezasız kaldığı biliniyor.
Haiti'de Çete Şiddeti Tırmanıyor
Son aylarda Haiti'de çete saldırıları olağanüstü bir boyuta ulaştı. Başkent Port-au-Prince ve çevresindeki bölgelerde çeteler, polis karakollarını basmakta, hükümet binalarına saldırmakta ve sivil yerleşim alanlarını kontrol etmektedir. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2024 yılında çete şiddeti nedeniyle en az 5 bin kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yerinden edildi. Çeteler, uyuşturucu kaçakçılığı, silah ticareti ve adam kaçırma gibi suçlarla milyonlarca dolar gelir elde ediyor. Ülkede hukuk devleti neredeyse çökmüş durumda; polis, çetelerle başa çıkmakta yetersiz kalıyor.
Haiti Başbakanı Garry Conille, uluslararası topluma acil müdahale çağrısında bulunuyor. Kenya liderliğindeki bir BM destekli güvenlik misyonu, çetelere karşı operasyonlara yardımcı olmak üzere ülkede konuşlanmış durumda. Ancak bu misyonun etkinliği sınırlı kalmakta; çeteler daha organize ve silahlı hale gelmektedir. Lazarre'in kaçırılması, güvenlik güçlerinin en üst kademesinin dahi hedef alınabildiğini göstermesi açısından endişe vericidir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Haiti'deki güvenlik krizi, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de bölgesel istikrarsızlık ve küresel güvenlik endişeleri bağlamında önem taşımaktadır. Haiti, deniz ticareti yolları üzerinde stratejik bir konumda yer almaktadır; çete şiddetinin artması, Karayip bölgesinde ticari faaliyetleri aksatabilir. Ayrıca, uluslararası toplumun Haiti'ye yönelik barış gücü ve kalkınma yardımlarının artması, Türkiye'nin de dahil olduğu BM sistemi içinde kaynak tahsisini etkileyebilir. Türkiye'nin bölgede diplomatik temsilciliği bulunmamakla birlikte, gelişmelerin diğer kırılgan devletlere örnek teşkil etmesi ve küresel güvenlik ortamına yansımaları izlenmelidir.
