Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, ülkesinin yapay zeka (AI) alanında 'ezici bir endüstriyel güç' elde etmesini sağlayacak dev bir yatırım paketini açıkladı. Samsung Electronics, SK Hynix ve yerel yönetimlerin katkılarıyla toplam 576 milyar doları (yaklaşık 19 trilyon Türk lirası) bulan proje, yarı iletken üretim tesisleri, Ar-Ge merkezleri ve AI çipi tasarım altyapısını kapsıyor. Açıklama, başkent Seul'de düzenlenen bir basın toplantısında yapılırken, Başkan Lee projenin 'Kore'nin teknolojik bağımsızlığını ve küresel rekabet gücünü garanti altına alacağını' vurguladı.
Yatırım Paketinin Ayrıntıları
Paketin çekirdeğini, dünyanın en büyük bellek çipi üreticileri Samsung ve SK Hynix'in önümüzdeki beş yıl içinde gerçekleştireceği 400 milyar dolarlık yatırım oluşturuyor. Bu yatırımın büyük bölümü, yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ve yapay zeka işlemcileri için özel tasarım çiplerin üretimine ayrılacak. Hükümet ise 176 milyar dolarlık kamu kaynağı sağlayarak altyapı projelerini, vergi teşviklerini ve araştırma merkezlerini destekleyecek. Yerel yönetimlerin sağlayacağı araziler ve enerji indirimleri de pakete dahil.
Proje kapsamında Pyeongtaek, Yongin ve Cheongju gibi şehirlerde 'AI çip kümeleri' oluşturulması planlanıyor. Bu kümeler, çip tasarımından üretime kadar tüm süreci entegre edecek. Başkan Lee, 'Bu proje ile Kore, AI çağının petrolü olan yarı iletkenlerde tedarik zincirine yön verecek bir ülke haline gelecek' dedi. Yatırımın 2029 yılına kadar tamamlanması ve 1,2 milyon yeni istihdam yaratması öngörülüyor.
Küresel AI Çip Yarışında Kore'nin Konumu
Bu dev yatırım, ABD, Çin ve Tayvan'ın da milyarlarca dolarlık teşviklerle AI çip üretimini artırdığı bir döneme denk geliyor. Güney Kore, halihazırda bellek çiplerinde dünya lideri olsa da, Nvidia ve AMD gibi şirketlerin hakim olduğu AI işlemcisi pazarında geride kalmıştı. Yeni proje, bu açığı kapatmak ve 'özel yapay zeka çipleri' (ASIC) tasarımında da söz sahibi olmak için kritik görülüyor.
Uzmanlar, Güney Kore'nin mevcut yarı iletken üretim altyapısı ve deneyimi sayesinde bu yatırımı hızlıca hayata geçirebileceğini belirtiyor. Ancak Çin'in agresif sübvansiyon politikaları ve ABD'nin CHIPS Yasası kapsamındaki 52 milyar dolarlık teşviki, rekabeti kızıştırıyor. Güney Kore, özellikle Çin'e yönelik ABD ambargoları nedeniyle iki büyük güç arasında hassas bir denge kurmak zorunda kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore'nin bu devasa yatırımı, Türkiye için hem fırsat hem de uyarı niteliği taşıyor. Türkiye, son yıllarda savunma sanayii ve otomotivdeki çip ihtiyacını yurt dışından karşılıyor; bu yatırım, küresel tedarik zincirinde Asya üreticilerine bağımlılığı daha da artırabilir. Öte yandan, Güney Kore ile Türkiye arasında savunma ve teknoloji alanlarında süregelen iş birlikleri (örneğin, K9 Obüs ihracatı) genişletilebilir. Türk şirketlerinin, Koreli çip üreticilerine yazılım ve test hizmetleri sunması mümkün olabilir. Ancak Türkiye, kendi çip tasarım ve üretim ekosistemini oluşturmak için benzer büyüklükte teşvikler geliştirmezse, küresel AI yarışında giderek daha fazla dışa bağımlı hale gelecektir.
