Güney Kore'nin mali piyasa düzenleyicisi, Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC) kapsamında faaliyet gösteren Mali Gözetim Kurumu (FSS), ülkedeki bireysel yatırımcıların kaldıraçlı hisse senedi pozisyonlarına ilişkin ciddi uyarılarda bulundu. Yetkililer, özellikle borsada işlem gören fonlar (ETF'ler) üzerinden yapılan kaldıraçlı yatırımların kontrolsüz bir şekilde arttığını ve bu durumun piyasa istikrarını tehdit edebileceğini ifade etti. Uyarı, son yıllarda Kore borsasında (KOSPI) bireysel yatırımcıların oynaklığı artıran agresif alım stratejilerine yönelmesiyle geldi.
Kaldıraçlı yatırımların yükselişi
Güney Kore'de bireysel yatırımcılar, düşük faiz ortamı ve pandemi sonrası piyasa dalgalanmalarıyla birlikte kaldıraçlı ürünlere yönelmiş durumda. FSS verilerine göre, kaldıraçlı ve ters ETF'lere olan talep 2020'den bu yana üç katına çıktı. Bu fonlar, yatırımcılara endeksin günlük hareketinin iki veya üç katı getiri potansiyeli sunarken, aynı oranda kayıp riski de taşıyor. Düzenleyici kurum, özellikle bireysel yatırımcıların bu ürünlerin karmaşık yapısını tam olarak anlamadan işlem yaptığını ve piyasa tersine döndüğünde büyük zararlarla karşılaşabileceğini belirtiyor.
FSS Başkanı Lee Bok-hyun yaptığı açıklamada, "Kaldıraçlı yatırımlar, piyasa oynaklığını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda finansal sistem için de potansiyel bir risk oluşturuyor. Bireysel yatırımcıların bu ürünlere aşırı maruz kalması, bir piyasa düzeltmesi durumunda zincirleme tasfiye dalgalarına yol açabilir" dedi. Yetkililer, kaldıraçlı ETF'lerin günlük bazda yeniden dengelendiğini ve bunun da volatiliteyi daha da artırabileceğine dikkat çekti.
Bölgesel ve küresel boyut
Güney Kore'nin bu uyarısı, küresel çapta bireysel yatırımcıların kaldıraçlı ürünlere ilgisinin arttığı bir döneme denk geliyor. ABD'de de benzer şekilde 'meme hisseleri' ve kaldıraçlı ETF'ler popülerlik kazanmış, GameStop olayıyla birlikte düzenleyicilerin dikkatini çekmişti. Asya'da ise Güney Kore, Tayvan ve Japonya gibi ülkelerde bireysel yatırımcıların piyasalardaki payı hızla büyüyor. Bu eğilim, bölgesel finansal istikrar açısından yakından izleniyor. Küresel yatırım bankaları, kaldıraçlı işlemlerin sistemik risk oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulunurken, Kore'nin adımı diğer Asya ekonomi yönetimleri için de örnek teşkil edebilir.
Uzmanlar, kaldıraçlı yatırımların kontrol altına alınmaması halinde, bir piyasa şoku durumunda büyük çaplı tasfiyelerin hem Kore borsasını hem de küresel piyasaları etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle Kore'nin yarı iletken ve teknoloji hisselerinde yoğunlaşan yatırımcı tabanı, sektörel bir dalgalanmada hızlı sermaye çıkışlarına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore'nin kaldıraçlı hisse yatırımlarına yönelik uyarısı, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalar için de önemli bir ders niteliği taşıyor. Türkiye'de son dönemde bireysel yatırımcıların borsaya ilgisi artarken, kaldıraçlı işlemler (kredili alım, türev ürünler) de yaygınlaşıyor. Borsa İstanbul'da benzer bir aşırı ısınma yaşanması halinde, Kore'deki gibi bir uyarı veya düzenleme sinyali yerel piyasaları da etkileyebilir. Küresel risk iştahının azaldığı bir ortamda, Türk yatırımcılarının kaldıraçlı pozisyonlarını yönetmesi ve düzenleyici kurumların (SPK) önleyici adımlar atması kritik hale geliyor. Ayrıca Türkiye'nin yüksek cari açık ve döviz kırılganlığı göz önüne alındığında, Asya'daki bu tür gelişmeler dolaylı yoldan portföy akımlarını etkileyebilir.
