Güney Kore'ye ait bir saldırı denizaltısı, Kanada'nın yeni nesil denizaltı filosu için tedarik kararına hazırlık kapsamında ülkenin Pasifik kıyısına ulaştı. ROKS Dosan Ahn Chang-ho (SS-083) isimli denizaltı, hafta sonu Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Victoria kentinde bulunan Pasifik Filosu üssüne demir attı. Güney Kore Donanması'nın en modern platformlarından biri olan bu denizaltı, ülkesinden çıktığı en uzun seyri tamamlayarak Atlantik ve Pasifik okyanuslarını aştı.
Ziyaretin arka planı ve stratejik boyutu
Kanada, 2030'ların sonlarına doğru hizmet dışı kalması beklenen Victoria sınıfı denizaltılarının yerini alacak yeni bir denizaltı filosu için tedarik sürecini yürütüyor. Ottawa, bu kapsamda Güney Kore, Fransa, İngiltere ve İspanya gibi ülkelerden teklifler almayı planlıyor. Güney Kore'nin KSS-III sınıfı denizaltıları, özellikle havadan bağımsız tahrik (AIP) sistemi ve uzun menzilli seyir füzeleri taşıma kapasitesiyle dikkat çekiyor. ROKS Dosan Ahn Chang-ho, bu sınıfın ilk gemisi olup 2022'de hizmete girmişti.
Denizaltının Kanada ziyareti, büyükelçilik ve donanma yetkilileri tarafından "kabiliyet gösterimi" olarak tanımlanıyor. Gemideki Güney Koreli denizciler, Kanada Donanması'nın Karadeniz, Hint-Pasifik ve Arktik bölgelerindeki operasyonel deneyimlerini paylaşmak üzere ortak tatbikatlar ve teknik toplantılar gerçekleştirecek. Bu ziyaret aynı zamanda iki ülke arasında 2022'de imzalanan Savunma İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Güney Kore'nin bu adımı, Kanada'nın Çin'in artan deniz faaliyetlerine karşılık olarak Arktik ve Hint-Pasifik bölgelerindeki varlığını güçlendirme çabalarıyla da örtüşüyor. Ottawa, 2023'te yayımladığı Hint-Pasifik Stratejisi'nde denizaltı kabiliyetlerini kritik bir öncelik olarak belirlemişti. Güney Kore ise ABD'den sonra Kanada'nın en önemli güvenlik ortaklarından biri haline geliyor. 2023'te iki ülke arasında yapılan savunma ticareti 1,5 milyar doları aştı.
Kanada'nın denizaltı tedarik programı, aynı zamanda NATO içinde denizaltı gücünü artırma yönündeki genel eğilimin bir parçası. Rusya'nın Arktik'teki faaliyetleri ve Çin'in Tayvan çevresindeki artan askeri baskısı, Kanada gibi orta büyüklükteki deniz güçlerini modernizasyona itiyor. Fransa'nın Naval Group ve İngiltere'nin BAE Systems firmaları da yarışta olduğu için rekabet kızışmış durumda. Kararın 2026 yılı içinde açıklanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin denizaltı teknolojisindeki ihracat potansiyeli ve NATO ittifakının Arktik boyutu açısından dolaylı önem taşıyor. Türkiye, MİLDEM projesi kapsamında yerli denizaltı üretimine yönelirken, Kanada'nın Güney Kore'ye yönelmesi, orta ölçekli donanmalar için AIP teknolojisinin tercih edildiğini gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin kendi denizaltı ihracat stratejisinde AIP ve uzun menzilli füze entegrasyonuna ağırlık vermesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Hint-Pasifik'teki rekabetin NATO'nun Arktik kanadını şekillendirmesi, Türkiye'nin NATO içindeki caydırıcılık tartışmalarını da etkileyebilir.
