Güney Kore borsası, yapay zeka (YZ) yatırımlarına yönelik küresel belirsizliğin yeniden artmasıyla çip üreticilerinde yaşanan sert satışların etkisiyle yüzde 6 oranında değer kaybetti. Başkent Seul'de işlem gören KOSPI endeksi, gün içinde %6,2 düşüşle 2.350 puana gerileyerek Ocak 2024'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Özellikle Samsung Electronics ve SK Hynix gibi yarı iletken devlerindeki kayıplar, endeksin tüm kazanımlarını silmesine yol açtı. Piyasalar, ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin YZ yatırımlarındaki ivme kaybı endişeleri ve Çin ekonomisindeki yavaşlamanın talep üzerindeki baskısıyla sarsıldı.
Gelişmenin Arka Planı: Yapay Zeka Hisselerinde Dalgalanma
Güney Kore borsasındaki düşüş, küresel çip hisselerindeki satış dalgasının bir yansıması olarak görülüyor. ABD'de Nvidia ve AMD başta olmak üzere yapay zeka odaklı teknoloji hisseleri, geçen haftaki yükselişin ardından yatırımcıların kar satışlarına yönelmesiyle geriledi. Bu durum, Güney Koreli çip üreticilerini de olumsuz etkiledi. Samsung Electronics, yılbaşından bu yana %14 düşüşle 64.400 won seviyesine gerilerken, SK Hynix %9 kayıpla 150.000 wonun altına indi. Analistler, YZ çiplerine olan talebin hala güçlü olduğunu ancak kısa vadeli dalgalanmaların kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Öte yandan, Çin'in ekonomik yavaşlaması ve ABD'deki olası faiz artırımlarına dair endişeler, gelişmekte olan piyasalardaki risk iştahını azaltıyor.
Güney Kore hükümeti, piyasalardaki aşırı oynaklığı dengelemek için müdahale sinyalleri verdi. Maliye Bakanı Choi Sang-mok, borsadaki düşüşün abartılı olduğunu ve gerekirse istikrar önlemleri alacaklarını açıkladı. Ancak yatırımcılar, küresel belirsizliklerin kısa vadede devam edeceği görüşünde. Özellikle ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin net bir sinyal alınana kadar piyasalarda sert hareketlerin sürebileceği ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Asya Piyasalarına Yayılan Satış Dalgası
Güney Kore'deki düşüş, diğer Asya borsalarına da yayıldı. Japonya'da Nikkei endeksi %3,1, Tayvan'da ise %2,7 değer kaybetti. Çin anakara borsaları da benzer bir eğilimle günü ekside kapattı. Bu durum, küresel ekonomideki yavaşlama endişeleri ve yapay zeka yatırım balonuna ilişkin soru işaretlerini artırdı. Uluslararası Para Fonu (IMF) yakın zamanda yayımladığı raporda, yapay zeka teknolojilerine yönelik aşırı değerlemelere dikkat çekmişti. Öte yandan, ABD'de teknoloji hisselerindeki geri çekilme, Avrupa borsalarını da etkileyerek Stoxx 600 endeksinde %1,5'lik bir kayba yol açtı. Yatırımcılar, önümüzdeki hafta açıklanacak ABD enflasyon verileri ve şirket kazanç raporlarını yakından takip ediyor.
Yarı iletken sektörü, küresel ticaretin bel kemiğini oluşturuyor. Güney Kore'nin çip ihracatı, toplam ihracatının yaklaşık %20'sini oluşturmakta ve ülke ekonomisi için kritik önem taşımakta. Bu nedenle borsadaki düşüş, sadece finansal bir olay değil, aynı zamanda reel ekonomiye dair sinyaller veriyor. Analistler, Çin'deki talebin zayıflamasının ve ABD-Çin arasındaki teknoloji savaşının, Güney Koreli çip üreticilerini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Özellikle ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamaları, Güney Koreli firmaların Çin pazarındaki payını daraltıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore borsasındaki bu düşüş, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel risk iştahındaki azalma gelişmekte olan piyasalar için genel bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye gibi benzer ekonomik kırılganlıklara sahip ülkelerde, yabancı yatırımcıların riskten kaçışı ve portföy çıkışları yaşanabilir. Ayrıca yapay zeka yatırımlarındaki dalgalanma, Türkiye'nin teknoloji ithalatı ve yerli üretim hedefleri açısından takip edilmesi gereken bir durum. Özellikle Türkiye'nin çip alanındaki dışa bağımlılığı göz önüne alındığında, küresel çip fiyatlarındaki oynaklık, elektronikten otomotive birçok sektörü etkileyebilir. Ancak Türkiye'nin doğrudan Güney Kore ile ticari bağları sınırlı olduğundan, etki dolaylı olacaktır.
