Londra'nın batısındaki Grenfell Kulesi'nde 14 Haziran 2017'de çıkan ve 72 kişinin hayatını kaybettiği yangının dokuzuncu yıl dönümü, hayatta kalanlar ve kurban yakınları için 'özellikle zor' geçiyor. Humanity for Grenfell adlı yardım kuruluşunun kurucularından Damel Carayol, yangının ardından geçen süreye rağmen acının dinmediğini, adalet ve hesap verebilirlik taleplerinin hala taze olduğunu söyledi. Carayol, 'Dokuz yıl geçti ama bazı aileler için dün gibi. Yangında sevdiklerini kaybedenler, ihmalkarlığın cezalandırılmamasının yarattığı ikincil travmayı hala yaşıyor' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
Grenfell Kulesi yangını, binanın dış cephesinde kullanılan yanıcı kaplama malzemeleri nedeniyle hızla yayılmış ve saatlerce süren mücadeleye rağmen kontrol altına alınamamıştı. Yangın, sosyal konut olarak kullanılan binada yaşayanlar için ölümcül olmuş, birçok aile saniyeler içinde evlerinden mahsur kalmıştı. Olay sonrası başlatılan kamu soruşturması, yerel yönetimlerden merkezi hükümete kadar bir dizi kurumsal başarısızlığı ortaya çıkarmış, ancak henüz hiçbir yetkili hakkında dava açılmamıştı. Carayol, 'Kamu soruşturması gerçekleri ortaya koydu ama asıl adalet, sorumluların yargı önüne çıkarılmasıyla gelecek' diyerek sürecin yavaşlığına dikkat çekti.
Bölgesel ve küresel boyut
Grenfell faciası, Birleşik Krallık genelinde sosyal konut güvenliği ve bina yönetmeliklerinin yeniden gözden geçirilmesine yol açtı. Yangının ardından binlerce binada kullanılan yanıcı cephe kaplamaları tespit edilirken, hükümet kapsamlı bir yenileme programı başlattı. Ancak uzmanlar, dokuz yıl sonra hala birçok yüksek binada riskli malzemelerin bulunduğunu belirtiyor. Uluslararası boyutta ise Grenfell, bina güvenliği standartlarının küresel bir sembolü haline geldi; benzer kaplamaların kullanıldığı projeler birçok ülkede yeniden incelendi. Carayol, 'Grenfell sadece Londra'nın değil, dünyanın her yerindeki benzer ihmal zincirlerine karşı bir uyarıdır' değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de özellikle deprem bölgesindeki bina güvenliği tartışmalarıyla örtüşen Grenfell yangını, yapı denetim ve malzeme standartlarının hayati önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye'nin 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası yürüttüğü kentsel dönüşüm seferberliğinde, yanıcı ve sağlıksız yapı malzemelerinin kullanımının önlenmesi açısından Grenfell dersleri kritik. Olay, özellikle sosyal konut ve toplu yapı projelerinde yangın güvenliğine ilişkin denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini gösteriyor. Türk yetkililerin bu tür küresel facia raporlarını dikkate alarak benzer riskleri bertaraf etme konusunda proaktif adımlar atması bekleniyor.
