Google'ın harita uygulaması Google Maps, son bir yıl içinde ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi'ne (ICE) ait düzinelerce tutukevinin kullanıcı yorumlarını sessizce siliyor. The Intercept'in yayımladığı bir araştırmaya göre, teknoloji devi, bu kurumlarla ilgili çoğu olumsuz binlerce değerlendirmeyi platformdan kaldırdı. Uygulama, gözaltı merkezlerine ait sayfalarda "Bu yer artık Google Haritalar'da listelenmiyor" uyarısı verirken, kullanıcıların deneyimlerini paylaşmasını engelliyor. ICE, ülke genelinde 200'den fazla gözaltı merkezi işletiyor ve bu merkezlerde on binlerce göçmen tutuluyor. Google'ın sansürü, ifade özgürlüğü ve şeffaflık tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Sistematik Sansür: Yorumlar Nasıl Siliniyor?
Araştırmacılar, Google'ın ICE tesislerine ait yorumları toplu halde kaldırdığını tespit etti. Özellikle Texas, California ve Florida gibi büyük göçmen nüfusuna sahip eyaletlerdeki merkezler hedef alındı. Kullanıcılar, kötü muamele, sağlıksız koşullar ve aile ayrılıkları gibi konularda yorum yaparken, Google bu içerikleri "topluluk kuralları ihlali" gerekçesiyle sildi. Ancak incelemeler, silinen yorumların büyük çoğunluğunun küfür veya nefret söylemi içermediğini, sadece kuruma yönelik eleştiriler olduğunu gösteriyor. Şirket, daha önce de benzer şekilde polis şiddeti protestoları sırasında bazı işletmelerin yorumlarını kaldırmıştı. Google sözcüsü, yalnızca "yanıltıcı veya spam" içeriklerin silindiğini iddia etse de, araştırma bu açıklamayı çürütüyor.
Silme işlemi genellikle şu şekilde işliyor: Bir kullanıcı, ICE tutukevi hakkında düşük puanlı bir yorum yazdığında, bu yorum otomatik filtreler tarafından işaretleniyor. Ardından Google, bu yorumu "geçici olarak" gizliyor ve birkaç gün içinde tamamen siliyor. Kullanıcıya bu durum hakkında bilgi verilmiyor. Ayrıca, tesise ait sayfa tamamen listeden çıkarıldığında, kullanıcılar o konumu haritada bulamıyor. Bu durum, sivil toplum örgütlerinin tepkisine yol açtı. American Civil Liberties Union (ACLU), Google'ı ifade özgürlüğünü kısıtlamakla suçladı. 'Dijital platformlar, kamuoyu denetimini engellememeli,' açıklamasında bulundu.
Küresel Boyut: Büyük Teknoloji Şirketlerinin Sorumluluğu
Google'ın ICE tutukevlerine yönelik sansürü, büyük teknoloji şirketlerinin içerik denetleme politikalarına ilişkin endişeleri artırıyor. Şirket, daha önce de benzer şekilde sağlık kuruluşları, hükümet binaları ve polis karakolları hakkındaki yorumları kaldırmıştı. Uzmanlar, bu uygulamaların şirketin ticari çıkarları doğrultusunda şekillendiğini belirtiyor. ICE gibi tartışmalı bir kurumla ilgili olumsuz yorumların silinmesi, Google'ın kendini yasal sorumluluktan koruma çabası olarak yorumlanıyor. Ancak bu durum, dijital platformların tarafsızlık ilkesini zedeliyor. Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA), büyük platformların içerik denetleme kararlarını şeffaf bir şekilde açıklamasını zorunlu kılıyor. ABD'de ise bu konuda henüz kapsamlı bir düzenleme bulunmuyor. Google'ın bu eylemi, uluslararası alanda da yankı buldu. Birleşmiş Milletler İfade Özgürlüğü Özel Raportörü, konuyla ilgili bir soruşturma başlatılması çağrısında bulundu. 'İnternet sansürü, demokratik denetimi ortadan kaldırır,' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Google'ın ICE tutukevlerine yönelik sansürü, Türkiye'deki ifade özgürlüğü tartışmalarına ışık tutuyor. Türkiye'de de benzer şekilde kamu kurumları hakkındaki yorumların platformlardan kaldırıldığı biliniyor. Bu olay, büyük teknoloji şirketlerinin içerik denetleme politikalarının küresel bir sorun olduğunu gösteriyor. Türkiye, Avrupa Birliği sürecinde Dijital Hizmetler Yasası benzeri düzenlemeleri gündemine alabilir. Ayrıca, Türk şirketler ve sivil toplum kuruluşları, bu tür sansür uygulamalarına karşı uluslararası işbirliği geliştirebilir. Türkiye'nin özellikle göçmen politikaları bağlamında benzer kurumlara ilişkin şeffaflık talepleri, bu haberin ülkemizde de tartışılmasını sağlayabilir. Dijital platformların tarafsızlığı, Türkiye'nin gündeminde önemli bir yer tutuyor.
