Google, akıllı hoparlörler ve mobil cihazlardaki Google Asistan'ın kullanıcıları izinsiz kaydettiği iddiasıyla karşı karşıya kaldığı toplu dava kapsamında 68 milyon dolarlık bir uzlaşmaya vardı. Bu uzlaşma, belirli koşulları sağlayan ABD'li kullanıcılara ödeme yapılmasını öngörüyor. Davacılar, Google'ın, kullanıcıların açık rızası olmadan konuşmalarını kaydettiğini ve bu kayıtları reklam hedefleme gibi amaçlarla kullandığını iddia etti. Şirket ise herhangi bir kusur kabul etmiyor ancak mahkeme masraflarından kaçınmak için bu uzlaşmayı kabul etti. Uzlaşma kapsamında, uygun kullanıcıların e-posta yoluyla bilgilendirildiği belirtiliyor.
Uzlaşmanın detayları ve kimler tazminat alabilir?
Uzlaşma, Google Asistan'ın etkin olduğu ve ses kaydı yapıldığı iddia edilen belirli dönemleri kapsıyor. 2016 ile 2020 yılları arasında ABD'de Google Asistan kullanan ve bu süreçte izinsiz kayıt yapıldığı iddiasını öne süren kişiler başvuru yapmaya hak kazanıyor. Ancak bu davaya dahil olabilmek için kullanıcıların, Google Asistan'ın bir konuşmayı kaydettiğine dair kanıt sunmaları gerekiyor. Örneğin, cihazın bir komut olmadan aniden aktif hale geldiği durumlar kayıt olarak kabul ediliyor. Uzlaşma kapsamında kişi başına ödenecek miktar henüz netleşmiş değil; ancak toplam fonun büyüklüğü ve başvuru sayısına göre değişecek. Başvuru yapmak isteyenlerin belirli bir süre içinde bir web sitesi üzerinden taleplerini bildirmeleri gerekiyor. Ayrıca, kullanıcılar uzlaşma kapsamı dışında kalmayı tercih ederlerse, bireysel dava açma haklarını saklı tutuyor. Google, bu tür davaların artması üzerine gizlilik politikalarını güncellediğini ve kullanıcılara daha fazla kontrol imkanı sunduğunu belirtiyor. Ancak bu dava, teknoloji devlerinin kullanıcı verilerini nasıl işlediği konusundaki endişeleri yeniden gündeme getirdi.
Küresel boyut ve benzer davalar
Bu dava, AI asistanların gizlilik ihlalleri konusunda dünya genelinde açılan davaların sadece bir örneği. Amazon Alexa, Apple Siri gibi rakip asistanlar da benzer iddialarla karşı karşıya kalmıştı. 2019'da Amazon, Alexa kayıtlarının çalışanlar tarafından dinlendiğinin ortaya çıkması üzerine poliçesini değiştirmek zorunda kalmıştı. Avrupa Birliği ise Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamında bu tür ihlallere ağır para cezaları kesiyor. ABD ise bu alanda federal bir yasa bulunmadığı için eyalet bazında davalar açılıyor. Google'ın bu uzlaşması, benzer durumdaki diğer şirketler için de bir emsal teşkil edebilir. Uzmanlar, yapay zeka asistanların yaygınlaşmasıyla birlikte gizlilik ihlallerinin daha da artacağını ve bu tür toplu davaların sıklaşacağını öngörüyor. Özellikle sesli komutların kaydedilmesi, kullanıcıların en hassas olduğu alanlardan biri. Google, uzlaşma kapsamında ayrıca kullanıcıların kayıtlarını silme ve denetleme konusunda daha şeffaf olmayı da kabul etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de Google Asistan kullanıcıları bu davaya dahil değil çünkü dava yalnızca ABD'de ikamet edenleri kapsıyor. Ancak bu gelişme, Türkiye'deki kullanıcılar için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) benzer ihlallere karşı koruma sağlasa da, uygulama ve denetim açısından ABD ve AB kadar etkin değil. Google'ın Türkiye'deki kullanıcı verilerini nasıl işlediği konusunda şeffaflık eksikliği devam ediyor. Bu dava, Türk kullanıcıların da gizlilik ayarlarını gözden geçirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, Türk teknoloji şirketleri için bu tür davalar, kendi ürünlerinde gizlilik önlemlerini artırma konusunda bir ders niteliğinde.
