Google, Avrupa Birliği'nin en yüksek mahkemesine başvurarak, 1.7 milyar dolar (yaklaşık 1.57 milyar euro) tutarındaki antitröst cezasının iptal edilmesi yönündeki kararın onanmasını talep etti. Dava, teknoloji devinin çevrimiçi reklam teknolojileri pazarındaki hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasına dayanıyor. AB Komisyonu 2019 yılında Google'a, üçüncü taraf web sitelerine yönelik reklam aracılık hizmetlerinde rakiplerini engelleyici uygulamaları nedeniyle bu cezayı kesmişti. Google ise karara itiraz ederek, AB Genel Mahkemesi'ne başvurmuş ve mahkeme 2022 yılında cezayı onamıştı. Ancak Google, bu kararı temyiz ederek Avrupa Adalet Divanı'na (CJEU) taşımıştı. Şimdi ise şirket, mahkemeden, alt mahkemenin kararını bozmasını ve Komisyon'un orijinal kararını geçersiz kılmasını istiyor.
Gelişmenin arka planı
AB Komisyonu, Google'ı 2019 yılında, AdSense for Search adlı reklam hizmetiyle ilgili olarak antitröst kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 1.49 milyar euro (o dönemki kura göre 1.7 milyar dolar) cezaya çarptırmıştı. Komisyon, Google'ın üçüncü taraf web sitelerine, arama sonuçlarında Google'ın reklamlarını göstermeleri karşılığında ödeme yaptığını, ancak bu anlaşmaların rakip arama motorlarının reklamlarını engelleyici maddeler içerdiğini belirtmişti. Bu uygulamanın, Google'ın çevrimiçi arama reklamcılığı pazarındaki hakim konumunu kötüye kullandığı ve rekabeti bozduğu sonucuna varılmıştı. Google ise savunmasında, bu tür anlaşmaların sektörde yaygın olduğunu ve tüketicilere daha iyi hizmet sunmayı amaçladığını ifade etmişti. AB Genel Mahkemesi, 2022 yılında Google'ın itirazını reddederek cezayı onamıştı. Mahkeme, Google'ın uygulamalarının rekabeti kısıtlayıcı olduğunu ve Komisyon'un kararında hata bulunmadığını belirtmişti. Google ise bu kararı temyiz ederek, Avrupa Adalet Divanı'ndan (CJEU) kararı bozmasını talep etmişti. Son başvuruda Google, mahkemeden, alt mahkemenin kararını onamasını ve böylece 1.7 milyar dolarlık cezanın iptal edilmesi yönündeki talebini desteklemesini istiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu dava, AB'nin dijital pazarlarda rekabeti koruma konusundaki kararlılığını ve büyük teknoloji şirketlerine yönelik antitröst uygulamalarının önemli bir örneğini oluşturuyor. AB Komisyonu, Google'a toplamda 8.2 milyar euro'dan fazla antitröst cezası kesmiş durumda. Bunlar arasında, Google Shopping hizmetiyle ilgili 2.4 milyar euro, Android işletim sistemiyle ilgili 4.3 milyar euro ve AdSense ile ilgili 1.49 milyar euro ceza bulunuyor. Google, bu cezaların bir kısmına itiraz ederken, bazı davalarda geri adım atmış veya uygulamalarını değiştirmişti. Bu dava, yalnızca Google için değil, tüm büyük teknoloji şirketleri için emsal teşkil ediyor. AB'nin Dijital Pazarlar Yasası ve Dijital Hizmetler Yasası gibi düzenlemeleri, büyük çevrimiçi platformların rekabeti bozucu uygulamalarını önlemeyi hedefliyor. Bu bağlamda, AdSense davasının sonucu, AB'nin teknoloji devlerine karşı düzenleyici çerçevesinin etkinliği açısından kritik öneme sahip. Ayrıca, ABD'de de benzer antitröst davaları devam ediyor ve Google, AdTech pazarındaki hakimiyeti nedeniyle federal antitröst soruşturmalarıyla karşı karşıya.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de Google'a yönelik çeşitli antitröst soruşturmaları bulunuyor. Rekabet Kurumu, 2021 yılında Google'a, çevrimiçi arama ve reklam hizmetlerindeki hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle 196 milyon lira para cezası kesmişti. Bu dava, AB'deki AdSense davasıyla benzerlikler taşıyor. AB Yüksek Mahkemesi'nin vereceği karar, Türkiye'deki Google soruşturmaları ve dijital pazarlardaki rekabet politikaları açısından emsal teşkil edebilir. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği anlaşması kapsamında rekabet hukuku alanında uyum sürecinde olduğundan, AB'nin antitröst uygulamaları Türk mevzuatı ve içtihatları için yol gösterici olabilir. Ayrıca, Türkiye'de dijital platformlara yönelik yeni düzenlemeler gündemde olduğundan, bu dava Türk düzenleyicilerinin yakından izlediği bir gelişme.
