Avrupa Birliği (AB), Amerikan teknoloji devi Google'ı kendi uygulamalarını rakiplerine göre haksız şekilde kayırdığı gerekçesiyle 890 milyon avro (yaklaşık 970 milyon dolar) para cezasına çarptırdı. Brüksel merkezli AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, Google'ın çevrimiçi arama ve reklamcılık alanındaki hakim durumunu kötüye kullandığı belirtildi. Karar, AB'nin dijital pazarlarda adil rekabeti sağlamak amacıyla hayata geçirdiği Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında verilen ilk büyük ceza olma özelliğini taşıyor. Google'ın, rakip alışveriş karşılaştırma hizmetlerine kıyasla kendi ürünlerini arama sonuçlarında daha üst sıralarda gösterdiği tespit edildi.
AB'nin yeni dijital kuralları ve Google'ın ihlali
AB Komisyonu'nun soruşturması, Google'ın 2017 yılından bu yana kendi alışveriş hizmeti olan Google Shopping'i, rakip karşılaştırma sitelerine göre daha avantajlı konuma getirdiğini ortaya koydu. Arama sonuçlarında Google Shopping'in üst sıralarda ve görsel olarak daha dikkat çekici şekilde yer alması, tüketicilerin rakip hizmetlere erişimini önemli ölçüde azalttı. Bu durum, AB'nin 2022'de yürürlüğe giren DMA kurallarına aykırı bulundu. DMA, pazar hakimiyetindeki teknoloji şirketlerine kendi platformlarında adil davranma, kullanıcı verilerini paylaşma ve rakip hizmetlere eşit erişim sağlama yükümlülüğü getiriyor.
AB Rekabet Komiseri Margrethe Vestager, kararın ardından yaptığı açıklamada, "Google binlerce Avrupalı işletmeye trafik ve gelir kaybettirdi. Bu ceza, hiçbir şirketin kendi kurallarını piyasanın üzerinde tutamayacağının açık bir mesajıdır" dedi. Google ise karara itiraz edeceğini duyurdu. Şirket yetkilileri, değişikliklerin kullanıcı deneyimini iyileştirmek amacıyla yapıldığını ve rakip hizmetlere de önemli miktarda trafik yönlendirdiklerini savundu.
Küresel yansımalar ve diğer teknoloji devleri için uyarı
AB Komisyonu'nun bu kararı, yalnızca Google için değil, Apple, Amazon ve Meta gibi diğer büyük teknoloji şirketleri için de bir uyarı niteliği taşıyor. DMA kapsamında bu şirketler de benzer yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek. AB, dijital pazarlarda rekabeti tesis etmek için 2023 yılı itibarıyla bir dizi düzenleme getirmişti. Google'a kesilen ceza, aynı zamanda ABD ile AB arasındaki teknoloji regülasyonu konusundaki gerilimi de artırabilir. Washington yönetimi, Avrupa'nın Amerikan şirketlerine yönelik cezalarını eleştirirken, Brüksel bu adımların tüketici haklarını koruma amacı taşıdığını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin Google'a kestiği bu rekor ceza, Türkiye'deki dijital platform regülasyonları açısından önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, Rekabet Kurumu aracılığıyla benzer soruşturmalar yürütüyor ve Google'a daha önce yerel arama alanında ceza kesmişti. AB'nin kararı, Türk düzenleyicilere uluslararası hukuk ve içtihat açısından güçlü bir referans sağlıyor. Ayrıca, Türkiye'nin yeni dijital ekonomi yasası çalışmaları sırasında AB'nin DMA benzeri düzenlemeleri model alması muhtemel. Bu durum, Türk tüketicilerin ve yerel teknoloji girişimlerinin daha adil bir rekabet ortamına kavuşmasına katkıda bulunabilir. Ancak, Türkiye'nin AB ile tam üyelik müzakerelerinin durma noktasında olduğu göz önüne alındığında, bu tür kararların doğrudan bağlayıcılığı bulunmuyor.
