Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), küresel iklimi etkileyen El Nino fenomeninin Ağustos 2023'e kadar gelişme olasılığının yüzde 80 olduğunu duyurdu. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ise 'çok güçlü' bir El Nino olasılığını yüzde 63 olarak tahmin ediyor. 'Godzilla' lakabıyla anılan bu aşırı El Nino senaryosu, bilim insanlarını ikiye bölmüş durumda: Bir kesim rekor sıcaklıklar ve aşırı hava olayları konusunda uyarırken, diğer kesim bu terimin medyada abartıldığını savunuyor.
El Nino nedir ve 'Godzilla' versiyonu ne anlama geliyor?
El Nino, Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla oluşan doğal bir iklim döngüsüdür. Genellikle 2-7 yılda bir tekrarlayan bu olay, küresel hava desenlerini etkileyerek bazı bölgelerde kuraklık, bazı bölgelerde ise yoğun yağış ve sellere yol açar. 'Godzilla' El Nino terimi, 2015-2016'daki gibi olağanüstü güçlü bir El Nino'yu tanımlamak için kullanılıyor. WMO, bu yılki El Nino'nun en azından orta şiddette olmasını bekliyor; ancak NOAA'nın modeli, deniz yüzeyi sıcaklıklarının 2 santigrat dereceyi aşabileceğini gösteriyor. Bu durum, 1997-1998 ve 2015-2016'daki rekor olaylarla yarışacak bir şiddet anlamına gelebilir. Bilim insanları, 'Godzilla' etiketinin gereksiz panik yaratabileceğini, ancak verilerin ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel etkiler: Kuraklıktan sellere
El Nino'nun etkileri bölgeden bölgeye değişiyor. Güney Amerika'nın batı kıyılarında aşırı yağış ve sel beklentisi hakimken, Avustralya, Endonezya ve Güney Asya'da kuraklık riski artıyor. Afrika boynuzunda ise El Nino, yağışları artırarak sel riskini yükseltebilir. Küresel ölçekte, El Nino genellikle küresel sıcaklıkların yükselmesine katkıda bulunur. 2016, şimdiye kadarki en sıcak yıldı ve bunun büyük ölçüde El Nino'nun etkisiyle olduğu düşünülüyor. Bu yılki El Nino, iklim değişikliğinin de etkisiyle daha da şiddetli hissedilebilir. WMO, hükümetleri erken uyarı sistemlerini güçlendirmeye ve tarım, su kaynakları, sağlık gibi hassas sektörlerde hazırlık yapmaya çağırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Nino'nun Türkiye'ye doğrudan etkisi sınırlı olsa da, dolaylı sonuçları önemli olabilir. El Nino, Küresel gıda fiyatlarını etkileyerek enflasyonu artırabilir ve Türkiye gibi tarım ürünlerinde net ithalatçı olan ülkeleri olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Orta Doğu ve Akdeniz havzasında kuraklık riski, su kaynakları üzerinde baskı yaratabilir. Turizm açısından, aşırı hava olaylarının Akdeniz genelinde yaşanması, seyahat planlarını etkileyebilir. Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum politikaları kapsamında, El Nino senaryolarına karşı hazırlıklı olması ve tarım, su yönetimi ile enerji sektörlerinde risk azaltıcı adımlar atması öneriliyor.
