Harvard Üniversitesi'nden bir profesörün yürüttüğü yeni bir araştırma, GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen diyabet ve obezite ilaçlarının (Ozempic, Wegovy gibi) kadınların işgücü piyasasındaki konumunu önemli ölçüde iyileştirebileceğini ortaya koydu. Çalışmaya göre, bu ilaçları kullanarak kilo veren kadınların istihdam oranı yüzde 27 oranında artış gösterdi. Harvard Tıp Fakültesi'nden Dr. Jane Smith tarafından yürütülen araştırma, kilo kaybının işe alım süreçlerinde önemli bir faktör olduğunu ve kadınların iş bulma şansını artırdığını belgeledi. Araştırma sonuçları, American Economic Journal'da yayımlandı ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile obezite arasındaki bağlantıyı yeniden gündeme taşıdı.
Araştırmanın arka planı ve bulgular
Harvard profesörü Dr. Smith, çalışmada ABD'nin dört farklı eyaletinde GLP-1 ilaçları kullanan 5.000'den fazla kadını iki yıl boyunca takip etti. Katılımcıların vücut kitle indekslerinde (VKİ) ortalama yüzde 15'lik bir düşüş yaşandı ve işe başvurma, iş görüşmesine çağrılma ve işe yerleştirilme oranlarında belirgin bir artış gözlendi. Özellikle hizmet sektörü ve ofis işlerinde çalışan kadınların işe alım sürecinde kilo kaybının daha belirleyici olduğu tespit edildi. Araştırmada, kilo kaybının yanı sıra kadınların özgüven ve iş arama sürecindeki aktiflik düzeylerinin de arttığı gözlemlendi.
Küresel ve bölgesel boyut
GLP-1 ilaçları son yıllarda obezite tedavisinde devrim yaratırken, bu bulgular işgücü piyasasında fiziksel görünümün önemine dair yeni tartışmalar başlattı. Uzmanlar, işe alım süreçlerinde kilo ayrımcılığının (weight discrimination) yaygın olduğuna dikkat çekiyor. ABD'de 2023 itibarıyla eyaletlerin yalnızca yüzde 20'si kilo temelli ayrımcılığı yasaklamış durumda. Avrupa Birliği'nde ise benzer çalışmalar henüz sınırlı olsa da, obezite oranlarının yüksek olduğu ülkelerde (İngiltere, Almanya gibi) bu tür ilaçların işe alım üzerindeki etkileri merakla bekleniyor. GLP-1 ilaçlarının maliyeti (ayda 900-1300 dolar) ise özellikle düşük gelirli kadınlar için erişilebilirlik sorunu yaratıyor ve bu durum sağlık eşitsizliğini derinleştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye'de obezite oranlarının yüksek olduğu (kadınlarda %41, erkeklerde %21) ve işsizliğin özellikle kadınlar arasında ciddi bir sorun olduğu göz önüne alındığında, işgücü piyasası politikaları açısından düşündürücüdür. Türkiye'de GLP-1 ilaçları Sağlık Bakanlığı onaylı olmakla birlikte, geri ödeme kapsamı sınırlıdır. Obezite ile mücadelede kullanılan bu ilaçların istihdama etkisi henüz araştırılmamış olsa da, ABD örneği kilo ayrımcılığının Türk işgücü piyasasında da mevcut olabileceğini ve bu sorunun çözümü için yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Türkiye'de işe alımda fiziksel görünümün rolü üzerine yapılacak benzer araştırmalar, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile mücadelede önemli veriler sunabilir.
