Gazeteci, yazar ve Ms. dergisinin kurucu ortağı Gloria Steinem, 2 Eylül'de 92 yaşında hayatını kaybetti. Feminist hareketin en tanınmış yüzlerinden biri olan Steinem, 1960'lı ve 70'li yıllarda kadın hakları mücadelesini ana akım medyaya ve geniş halk kitlelerine taşıyarak tarihe geçti. Ölüm nedeni henüz açıklanmadı.
Feminizmin Kitlelere Taşınması
Gloria Steinem, 25 Mart 1934'te Ohio, Toledo'da doğdu. Smith College'dan mezun olduktan sonra gazeteciliğe adım attı. 1963'te Playboy kulübünde çalışan kadınların deneyimlerini konu alan ünlü makalesiyle dikkat çekti. Ancak asıl ününü 1969'da New York dergisinde yayımlanan "After Black Power, Women's Liberation" başlıklı yazısıyla kazandı. Bu yazı, kadın özgürlüğü hareketini ulusal gündeme taşıdı.
1972'de Dorothy Pitman Hughes ile birlikte Ms. dergisini kurdu. Dergi, kadınların sorunlarını ciddiye alan ve feminist bakış açısıyla yayın yapan ilk ticari dergi oldu. Steinem, derginin genel yayın yönetmeni olarak kadın hakları, doğum kontrolü, kürtaj hakkı gibi konularda kamuoyu oluşturdu. Dergi kısa sürede 500 binin üzerinde tiraja ulaştı ve feminist hareketin sembolü haline geldi.
Steinem, 1971'de National Women's Political Caucus'un kurucuları arasında yer aldı. 1970'ler boyunca sayısız miting, konferans ve protestoda aktif rol aldı. 1977'de Ulusal Kadın Konferansı'nda yaptığı konuşma, dönemin en etkili feminist söylevlerinden biri kabul edilir. 1980'lerde ırkçılık, yoksulluk ve çocuk istismarı gibi konulara da eğildi. 1990'larda ise genç feministleri desteklemek için Women's Media Center'ı kurdu.
Küresel ve Bölgesel Etkileri
Steinem'in etkisi sadece ABD ile sınırlı kalmadı. Kurduğu Ms. dergisi, dünya genelinde feminist yayıncılığa öncülük etti. Türkiye'de de 1980'lerden itibaren yükselen feminist hareket, Steinem'in fikirlerinden ve aktivizminden ilham aldı. Kadın dayanışması, beden özerkliği ve siyasal temsil gibi talepler, onun mücadelesiyle küresel bir dil kazandı. Steinem, 2013'te ABD Başkanlık Özgürlük Madalyası ile onurlandırıldı. Ayrıca birçok üniversiteden fahri doktora aldı.
Steinem, hayatı boyunca evlilik ve geleneksel kadın rolleri konusunda eleştirel bir duruş sergiledi. 2000 yılında, 66 yaşındayken David Bale ile evlendi; ancak bu evlilik Bale'in 2003'teki ölümüyle sona erdi. Steinem, evliliği "bir kurum olarak" sorgulasa da kişisel tercih olarak saygı duyduğunu belirtti.
Ölüm haberi, dünya genelinde feminist örgütler ve siyasetçiler tarafından üzüntüyle karşılandı. Birçok ünlü isim, Steinem'in cesareti ve vizyonu için taziye mesajı yayımladı. ABD Başkanı Joe Biden, Steinem'i "nesiller boyu kadınlara ilham veren bir lider" olarak nitelendirdi. Türkiye'den de bazı kadın hakları dernekleri başsağlığı diledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gloria Steinem'in vefatı, Türkiye'deki feminist hareket ve kadın hakları mücadelesi açısından sembolik bir dönüm noktasıdır. Steinem, 1980'lerde Türkiye'deki kadın hareketine ilham kaynağı olmuş, özellikle Ms. dergisi çevirileri ve uluslararası toplantılardaki konuşmalarıyla Türk feministlerine yol göstermiştir. Onun ölümü, kadın haklarının küresel dayanışma ile güçlendiğini bir kez daha hatırlatmaktadır. Türkiye'de son yıllarda kadına yönelik şiddet ve İstanbul Sözleşmesi tartışmaları sürerken, Steinem'in mirası, mücadelenin evrensel boyutunu gözler önüne seriyor. Türk kadın hareketi, onun açtığı yolda ilerlemeye devam edecektir.
