Feminist hareketin karizmatik lideri, yazar ve Ms. dergisinin kurucu ortağı Gloria Steinem, 92 yaşında hayatını kaybetti. Kadınları iş yerinde ve evde öz değer, siyasi güç ve eşitlik arayışına teşvik eden Steinem, 20. yüzyılın en etkili kadın hakları aktivistlerinden biri olarak tarihe geçti.
Feminizmin Sembolü: Gloria Steinem Kimdir?
Gloria Steinem, 25 Mart 1934'te Ohio, Toledo'da dünyaya geldi. Babası Leo Steinem gezici bir antikacı, annesi Ruth ise gazeteciydi. Steinem, Smith College'dan mezun olduktan sonra Hindistan'da Chester Bowles Fellowship ile iki yıl geçirdi. 1960'larda gazetecilik kariyerine başladı ve 1963'te Playboy kulübünde çalışan kadınların maruz kaldığı cinsel istismarı ortaya koyan ünlü makalesi "A Bunny's Tale"i yazdı. Bu çalışma, onu feminist hareketin ön saflarına taşıdı.
1972'de Dorothy Pitman Hughes ile birlikte Ms. dergisini kurdu. Dergi, kadınların sesini duyuran ve feminist meseleleri ana akıma taşıyan ilk yayınlardan biri oldu. Steinem, derginin genel yayın yönetmeni olarak uzun yıllar hizmet verdi. Ayrıca National Organization for Women (NOW) ve Women's Action Alliance gibi örgütlerde aktif rol aldı.
Steinem, 1970'lerdeki kadın hareketinin en tanınmış yüzü haline geldi. Kongre'de kadın hakları için ifade verdi, eşit haklar anayasa değişikliği (ERA) için kampanya yürüttü ve sayısız mitingde konuştu. 1969'da "After Black Power, Women's Liberation" başlıklı makalesiyle feminist harekete öncülük etti. 1971'de Ms. dergisinin öncüsü olan "Ms." adlı özel sayıyı yayımladı.
Küresel Etki ve Mirası
Gloria Steinem, sadece ABD'de değil, dünya genelinde kadın hakları mücadelesine ilham verdi. 1970'lerde ve 80'lerde uluslararası konferanslara katıldı, kadınların siyasi katılımını artırmayı hedefleyen projelerde yer aldı. 1977'de Uluslararası Kadın Yılı Konferansı'nda yaptığı konuşma, küresel feminist hareketin dönüm noktalarından biri oldu.
Steinem, 2013'te Barack Obama'dan Başkanlık Özgürlük Madalyası aldı. Ayrıca 2019'da Time dergisinin "Yılın Kişisi" seçilen "Sessizlik Kırıcılar" arasında yer aldı. Yazdığı kitaplar arasında "Outrageous Acts and Everyday Rebellions", "Revolution from Within" ve "My Life on the Road" bulunuyor. Son yıllarda genç feminist aktivistlere mentorluk yaptı ve Black Lives Matter hareketini destekledi.
Steinem, 1968'de New York dergisinde yayımlanan "The City Politic" köşesinde de yazdı. 1971'de ABD Temsilciler Meclisi'nde kadınların kürtaj hakkı ve eşit işe eşit ücret konularında ifade verdi. 1972'de ilk kez bir kadın dergisi olan Ms.'i kurduğunda, dergi kısa sürede 300 bin aboneye ulaştı. Steinem, feminizmin sadece beyaz orta sınıf kadınları değil, tüm kadınları kapsaması gerektiğini savundu; ırkçılık, yoksulluk ve cinsiyet ayrımcılığının kesişimselliğine dikkat çekti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gloria Steinem'in vefatı, Türkiye'deki kadın hakları mücadelesi açısından da sembolik bir anlam taşıyor. Steinem'in fikirleri, 1980'lerden itibaren Türkiye'deki feminist hareketi etkiledi; özellikle kadınların siyasi temsili, eğitim ve çalışma hayatına katılımı konularında ilham kaynağı oldu. Türkiye'de kadın örgütleri, Steinem'in "kişisel olan politiktir" sloganını benimseyerek aile içi şiddet, kürtaj hakkı ve başörtüsü gibi konularda mücadele verdi. Steinem'in küresel feminist dayanışma çağrısı, Türkiye'nin uluslararası platformlarda kadın hakları savunuculuğunu güçlendirdi. Onun mirası, Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliği için çalışan aktivistlere yol göstermeye devam edecek.
