New York'un eski Belediye Başkanı Rudy Giuliani, cuma günü Ground Zero'da düzenlenecek 11 Eylül anma törenine katılmayı planlayan mevcut Belediye Başkanı Zohran Mamdani'yi hedef aldı. Giuliani, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Mamdani'nin 11 Eylül saldırılarına ilişkin görüşlerini hatırlatarak törene katılmaması çağrısında bulundu. Giuliani, "Açıkçası ne söylemek isterse istesin, o 11 Eylül'ü kabul etmiyor" ifadelerini kullandı. Tartışma, Mamdani'nin geçmişte yaptığı ve 11 Eylül saldırılarına dair şüpheci bir yaklaşım sergilediği iddia edilen sözleri nedeniyle alevlendi. Giuliani, 2001 saldırıları sırasında New York Belediye Başkanı olarak görev yapmış ve saldırı sonrası yürüttüğü koordinasyon nedeniyle ulusal ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
Giuliani'nin eleştirilerinin arka planı
Rudy Giuliani, 1994-2001 yılları arasında New York Belediye Başkanı olarak görev yaptı. 11 Eylül 2001'deki saldırılar sırasında şehri yöneten isim olarak, saldırı sonrası acil müdahale ve yeniden inşa süreçlerinde kritik rol oynadı. Daha sonra eski Başkan Donald Trump'ın kişisel avukatı olarak görev aldı ve 2020 seçimleri sonrası yürüttüğü hukuki mücadelelerle gündeme geldi. Giuliani, son yıllarda özellikle 11 Eylül saldırılarına ilişkin söylemleriyle sık sık gündeme geliyor.
Zohran Mamdani ise New York'un mevcut Belediye Başkanı olarak görev yapıyor. Mamdani'nin geçmişte 11 Eylül saldırılarına dair yaptığı açıklamalar, özellikle saldırıların arkasındaki gerçek failler konusunda şüpheci bir tutum sergilediği yönünde eleştirilere neden oldu. Bu sözler, özellikle saldırılarda yakınlarını kaybeden aileler ve itfaiyeci, polis gibi ilk müdahale ekipleri arasında tepkiyle karşılandı. Giuliani'nin çağrısı da bu tepkilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
11 Eylül anma törenleri, her yıl Ground Zero'da düzenleniyor ve saldırılarda hayatını kaybeden yaklaşık 3 bin kişi anılıyor. Törene siyasetçiler, aileler ve kurtarma ekipleri katılıyor. Bu yılki törenin, Mamdani'nin katılımı nedeniyle tartışmalı geçmesi bekleniyor. Giuliani'nin açıklamaları, tören öncesi siyasi gerilimi artırmış durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
11 Eylül saldırıları, sadece ABD için değil, küresel güvenlik mimarisi için bir dönüm noktası oldu. Saldırılar sonrası ABD, Afganistan ve Irak'a askeri müdahalelerde bulundu; bu süreç Orta Doğu'da uzun yıllar süren istikrarsızlığa yol açtı. NATO, tarihinde ilk kez 5. Madde'yi işleterek ABD'ye destek verdi. Bugün hâlâ 11 Eylül'ün yansımaları, terörle mücadele politikaları, göç ve güvenlik denklemlerinde hissediliyor.
New York gibi küresel bir şehrin belediye başkanının 11 Eylül'e yaklaşımı, ABD iç siyasetinde sembolik bir önem taşıyor. Giuliani'nin müdahalesi, Cumhuriyetçi Parti içindeki eski Trump müttefiklerinin, Demokrat isimlere yönelik eleştirilerinin bir parçası olarak okunabilir. Mamdani'nin olası katılımı, törenin apolitik doğasına gölge düşürebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
11 Eylül sonrası dönem, Türkiye'nin dış politikasını derinden etkiledi. ABD'nin Afganistan ve Irak müdahaleleri, Türkiye'nin sınır güvenliği, PKK ile mücadelesi ve bölgesel dengeler açısından kritik sonuçlar doğurdu. New York'taki bu tartışma doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD iç siyasetindeki 11 Eylül yorumları, Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği açısından dolaylı bir gösterge niteliğinde. Özellikle terör tanımları ve müttefiklik ilişkileri bağlamında, Washington'daki söylem değişimleri Türkiye tarafından yakından takip ediliyor.
