Gine'de anayasal düzene dönüş sürecinin son adımı olan yasama ve belediye seçimleri, pazar günü düşük katılım ve protesto gölgesinde gerçekleşti. Aralık 2025'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından demokratik geçişi tamamlamayı hedefleyen bu çifte oylamada, kayda değer bir güvenlik olayı yaşanmazken, sandık başına gidenlerin sayısı beklentilerin oldukça altında kaldı. Muhalefet ve sivil toplum örgütleri, süreci 'seçim komedisi' veya 'hileli gösteri' olarak nitelendirirken, halkın büyük bir kısmının boykot çağrılarına uyduğu gözlemlendi.
Seçimin Arka Planı ve Düşük Katılımın Nedenleri
Gine, 2021'deki askeri darbenin ardından geçici bir yönetimle yönetiliyordu. Aralık 2025'te düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimleriyle sivil yönetime geçişin ilk adımı atılmış, ancak yasama ve yerel yönetimlerin belirlenmesi bu haftaya kalmıştı. Hükümet, seçimlerin ülkenin istikrarı için hayati olduğunu vurgulasa da, muhalefet ve bazı sivil toplum kuruluşları, seçimlerin şeffaf olmadığını ve iktidarın kontrolünde bir 'oyun' haline geldiğini iddia ediyor.
Seçim komisyonu verilerine göre, kayıtlı seçmenlerin yalnızca %35'i sandık başına gitti. Bu oran, 2025 cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki %58'lik katılımın oldukça altında. Muhalefet partileri, seçimlerin boykot edilmesi çağrısı yaparken, kent merkezlerinde ve özellikle başkent Conakry'de birçok seçim merkezinin neredeyse boş olduğu bildirildi. Seçim güvenliğini sağlamak için görevlendirilen güvenlik güçleri, herhangi bir büyük çaplı olaya müdahale etmek zorunda kalmadı.
Uzmanlar, düşük katılımın sadece boykottan değil, aynı zamanda siyasi sisteme duyulan güvensizlikten de kaynaklandığını belirtiyor. Geçiş sürecinin yavaş ilerlemesi ve yolsuzluk iddiaları, halkın sandıktan bir değişim beklememesine neden oldu. Ayrıca, seçimlerin bağımsız gözlemciler tarafından yeterince denetlenememesi de tartışma konusu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gine, Batı Afrika'da son yıllarda askeri darbelerle sarsılan ülkeler arasında yer alıyor. Mali, Burkina Faso ve Nijer'deki yönetim değişiklikleri, bölgede demokratik gerileme endişelerini artırırken, Gine'nin sivil yönetime dönüş çabası uluslararası toplum tarafından yakından takip ediliyor. Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ve Birleşmiş Milletler, seçimlerin barışçıl ve şeffaf geçmesi için çağrıda bulunmuş, ancak sürecin bağımsızlığı konusundaki endişelerini dile getirmişti.
Düşük katılım ve protestolar, Gine'nin demokratik geçiş sürecinde önemli bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Eğer seçim sonuçları muhalefet tarafından tanınmaz ve sokak protestoları devam ederse, ülke yeniden siyasi istikrarsızlığa sürüklenebilir. Bu durum, bölgesel güvenliği ve ekonomik işbirliğini de olumsuz etkileyebilir. Özellikle boksit ve altın gibi stratejik madenlere sahip olan Gine'deki belirsizlik, yabancı yatırımları da tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gine'deki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesindeki çıkarları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, son yıllarda Gine ile ekonomik ve diplomatik ilişkilerini geliştirmiş, özellikle savunma sanayii, inşaat ve madencilik alanlarında işbirliği yapmıştır. Gine'deki yönetim boşluğu veya demokratik gerileme, Türk firmalarının yatırımlarını riske atabilir. Ayrıca, bölgede artan istikrarsızlık, terörizm ve düzensiz göç gibi güvenlik tehditlerini de beraberinde getirebilir. Türkiye, ECOWAS ve diğer uluslararası platformlarda Gine'deki sürece destek verirken, doğrudan yatırımlarını korumak için de diplomatik adımlar atmalıdır. Bölgesel etkisi açısından, Gine'deki bu tür siyasi krizler, Batı Afrika'da Türkiye'nin nüfuz mücadelesi verdiği diğer aktörler (Fransa, ABD, Çin) ile olan dengeleri de etkileyebilir.
