ABD başkenti Washington DC'de kimliği belirsiz bir grup sokak sanatçısı, Başkan Donald Trump ve ekibini hedef alan sıra dışı bir protesto eylemine imza attı. Gece saatlerinde şehrin en önemli simge yapılarına lazer projektörlerle yansıtılan görüntüler arasında, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in timsah, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkilisi Stephen Miller'ın vampir olarak tasvir edildiği karikatürler ile '86 47' yazısı yer aldı. Eylem, Trump karşıtı bir sanat kolektifi tarafından üstlenildi ve sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.
Protesto Sanatının Yeni Yüzü: Dijital Gerilla Taktikleri
Projeksiyon eylemi, Washington DC'deki Ulusal Anıt, Lincoln Anıtı ve Beyaz Saray yakınlarındaki binalara yansıtılan görüntülerle gerçekleştirildi. Sanatçıların yayınladığı montaj videosunda, Hegseth'in bir timsah ağzıyla, Miller'ın ise uzun dişler ve kanlı dudaklarla vampir olarak resmedildiği görülüyor. '86 47' ifadesi ise Trump'ın 47. başkan olarak görev süresinin sona ermesine atıfta bulunan bir kod olarak yorumlandı (86, argo olarak 'kurtulmak' anlamına geliyor).
Bu tür projeksiyon protestoları, son yıllarda ABD'de siyasi mesaj vermek için sıkça başvurulan bir yöntem haline geldi. 2017'de Trump'ın göreve başlamasının ardından 'Yemin' adlı bir grup, Beyaz Saray'a 'Halkın Evi' yazısını yansıtmış; 2020'de ise George Floyd protestoları sırasında Lincoln Anıtı'na 'Sistem Adaletsiz' mesajı yansıtılmıştı.
Küresel Siyasi Sanat ve Dijital Aktivizm
Washington'daki eylem, küresel çapta yükselen dijital aktivizmin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Sanatçılar, fiziksel protestoların risklerini azaltan ancak geniş kitlelere ulaşmayı mümkün kılan projeksiyon yöntemini tercih ediyor. Özellikle otoriter rejimlerin olduğu ülkelerde bu tür eylemler yaygınlaşırken, ABD'de ifade özgürlüğü kapsamında değerlendiriliyor. Ancak yetkililer, kamusal alanlara izinsiz yansıtma yapmanın yasal olmadığını ve soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Öte yandan Trump'ın başkanlık kampanyasına yönelik artan protestolar, 2024 seçimleri öncesinde siyasi gerilimin yükseldiğini gösteriyor. Hegseth ve Miller gibi isimlerin hedef alınması, göçmen karşıtı politikaların ve askeri harcamaların eleştirildiği bir döneme denk geliyor. Sosyal medyada #ProjectionProtest ve #ArtStrike etiketleriyle paylaşılan görüntüler, sanatın siyasi mesaj vermedeki gücünü bir kez daha kanıtladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu tür protesto sanatı eylemleri, Türkiye'de de benzer dijital aktivizm örneklerinin görülebileceğini akla getiriyor. Özellikle ifade özgürlüğü ve sanatsal protesto yöntemleri konusunda küresel bir trend oluşması, Türkiye'deki muhalif grupların da ilgisini çekebilir. Ancak Türkiye'de kamusal alan kullanımı ve gösteri yasaları daha sıkı düzenlemeler içerdiğinden, bu tür eylemlerin yasal sonuçları ABD'den farklı olabilir. Yine de Washington'daki olay, uluslararası kamuoyunda Trump yönetimine yönelik eleştirilerin arttığı bir döneme denk gelmesi açısından önemli. Türkiye'nin ABD ile ilişkileri bağlamında, bu tür protestoların doğrudan bir etkisi olmasa da, Amerikan iç siyasetindeki kutuplaşmanın küresel yansımaları izlenmeye değer.
