ABD'de yaz tatiline giren gençler, arkadaşlarıyla vakit geçirebilecekleri kamusal alanların giderek daraldığı bir tabloyla karşı karşıya. Alışveriş merkezleri, parklar, kafeler ve diğer ortak kullanım alanlarında gençlerin varlığı çoğu zaman 'sorun' olarak algılanıyor. Bu durum, pandemi sonrası sosyalleşme ihtiyacı zirve yapmış bir kuşağı, adeta 'mekânsız' bırakıyor.
Gençler Neden Kamusal Alanlardan Dışlanıyor?
Axios'un haberine göre, son yıllarda alışveriş merkezleri başta olmak üzere birçok işletme, genç gruplarının oluşturduğu 'rahatsızlık' gerekçesiyle güvenlik önlemlerini artırdı. Özel güvenlik görevlileri, gençlerin gruplar halinde dolaşmasını engellemek için sık sık müdahale ediyor. Bu uygulamalar, özellikle düşük gelirli ve azınlık mahallelerinde yaşayan gençleri daha fazla etkiliyor. Pandemi döneminde kapanan gençlik merkezleri ve azalan bütçeler, bu sorunu derinleştiriyor.
Uzmanlar, gençlerin sosyalleşme ihtiyacının karşılanmamasının uzun vadede toplumsal sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Columbia Üniversitesi'nden sosyolog Dr. Sarah Johnson, "Gençlerin bir araya gelebileceği güvenli ve ücretsiz alanların azalması, onları alternatif ve bazen tehlikeli ortamlara itiyor" diyor. Ayrıca, bu durumun gençler arasında yalnızlık ve depresyon oranlarını artırdığına dair veriler bulunuyor.
Küresel Bir Sorun mu?
ABD'deki bu eğilim, diğer gelişmiş ülkelerde de benzer şekilde gözlemleniyor. Avrupa'da da kamusal alanların ticarileşmesi ve güvenlik odaklı tasarımları, gençlerin kullanımını kısıtlıyor. İngiltere'de yapılan bir araştırma, gençlerin yüzde 60'ının mahallelerinde kendilerine ait bir mekân bulamadığını ortaya koydu. Japonya'da ise gençler, internet kafeler ve 7/24 açık kafeler gibi alternatiflere yöneliyor. Ancak bu mekânların da maliyeti, her genç için ulaşılabilir değil.
Türkiye'de ise durum farklı bir boyut kazanıyor. Büyükşehirlerde alışveriş merkezleri ve kafeler gençler için hala popüler buluşma noktaları. Ancak artan kira ve işletme maliyetleri, bu mekânların fiyat politikalarını yükseltiyor. Belediyelerin gençlik merkezleri ve spor alanları gibi yatırımları, bu ihtiyacı bir ölçüde karşılasa da yetersiz kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de genç nüfus oranının yüksekliği, bu sorunu ülke için daha kritik hale getiriyor. Türk gençleri de benzer şekilde sosyalleşme alanı sıkıntısı çekiyor. Belediyelerin ve yerel yönetimlerin, gençlere yönelik ücretsiz veya düşük maliyetli sosyal alanlar oluşturması, hem suç oranlarını düşürebilir hem de gençlerin psikolojik iyi oluşuna katkı sağlayabilir. Ayrıca, bu konu Türkiye'nin dış politikasında doğrudan bir etki yaratmasa da, gençlerin memnuniyetsizliği toplumsal istikrarı etkileyen bir faktör olarak önem taşıyor. ABD'deki eğilim, Türkiye'ye benzer bir krizin sinyallerini veriyor.
