Bir zamanlar yalnızca milyarderlerin ve Hollywood yıldızlarının başvurduğu evlilik öncesi sözleşmeleri, artık ABD'de sıradan gençler arasında da yaygınlaşıyor. Gelir düzeyi yüksek olmayan çiftler bile, olası bir ayrılık durumunda mal paylaşımını, borçları ve hatta evcil hayvanların velayetini önceden belirlemek için pre-nup olarak bilinen bu yasal belgelere yöneliyor. Sosyal medyada ve popüler kültürde sıkça yer alan magazin boşanma davalarının çirkin yüzü, gençleri mali açıdan korunma arayışına itiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Son 10 yılda ABD'de evlilik öncesi sözleşmelerine olan talep %50'den fazla arttı. Özellikle 25-35 yaş arasındaki genç profesyoneller, bu sözleşmeleri 'romantizmi öldüren bir belge' olarak görmekten ziyade, 'sorumlu bir yetişkin adımı' olarak değerlendiriyor. Amerikan Barolar Birliği'nin verilerine göre, 2020'den bu yana pre-nup başvurularında özellikle kadınlar arasında belirgin bir artış var. Bunun nedenleri arasında, kadınların iş gücüne katılımının artması ve kariyerlerini koruma isteği öne çıkıyor.
Teknoloji şirketlerinin sunduğu online hukuk platformları, bu sözleşmeleri 300-500 dolar gibi düşük maliyetlerle hazırlayarak erişilebilir kılıyor. Bu da geliri yüksek olmayan çiftlerin bile işlemi tamamlayabilmesini sağlıyor. Ayrıca, eğitim seviyesi yükseldikçe bireylerin kendi mali geleceklerini planlama konusunda daha bilinçli hale geldiği görülüyor.
New York'ta yaşayan 29 yaşındaki grafik tasarımcı Sarah, "Partnerimi seviyorum ama gelecekte ne olacağını bilemeyiz. Bu sözleşme, ayrılık durumunda kavga etmemizi önleyecek bir anlaşma" diyor. Bu yaklaşım, özellikle kariyerine yeni başlayan ve birikimleri sınırlı olan gençler için bir güvence sağlıyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Bu eğilim yalnızca ABD'ye özgü değil. İngiltere, Avustralya ve Kanada gibi Anglo-Sakson ülkelerde de benzer bir artış yaşanıyor. Avrupa'da özellikle İskandinav ülkelerinde evlilik sözleşmeleri daha yaygın bir uygulama olsa da, genç nüfus arasında popülerleşmesi yeni bir fenomen. Asya'da ise Japonya ve Güney Kore'de, kadınların ekonomik özgürlüklerini koruma isteğiyle pre-nup talebi artıyor. Küresel hukuk firmaları, bu alanda uzmanlaşmış departmanlar kuruyor. Uzmanlar, bu eğilimin pandemi sonrası boşanma oranlarındaki artışla da bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de evlilik öncesi sözleşmeleri henüz yaygın olmasa da, benzer bir dönüşüm sinyalleri var. Özellikle büyük şehirlerde, eğitimli ve çalışan kadınlar arasında farkındalık artıyor. Medeni Kanun'un mal rejimi konusunda esneklik tanıması, pre-nup benzeri anlaşmalara yasal zemin hazırlıyor. Türkiye'deki magazin kültürü ve yüksek profilli boşanma davaları da gençleri benzer şekilde etkileyebilir. Ancak, Türk hukuk sisteminde bu tür sözleşmelerin geçerliliği ve sınırları netleşmelidir. Ayrıca, toplumda bu konuda bir tabu olması, yaygınlaşmayı yavaşlatabilir.
